Züritüütsch Content-Dossier — Level B2

Für d Muettersprachler zum durelese und korrigiere. Jede Dialäkt-Satz staht näbe sinere Bedütig (Änglisch und/oder Hochdüütsch). D ✏️ Korrektur-Spalte isch leer — bitte dört yschriibe, wenn öppis nöd stimmt.

B2 · Modul 1

Medie & Technik

Thema: Media and technology: talk about digital life, use the Passiv (wärde + participle), and read a longer story about being always online.

Vokabel-Charte (Flashcards)

Medie & Technik — Vocab

#ZüritüütschMeaning (EN / HG)✏️ Korrektur
1 d Medie noun the media
HG: die Medien
D Medie berichted vil drüber. The media report a lot about it.
2 de Bildschirm noun screen
HG: der Bildschirm
Min Bildschirm isch z chli. My screen is too small.
3 d Nochricht noun news / message
HG: die Nachricht
Häsch d Nochricht gläse? Have you read the news?
4 d Sändig noun (TV/radio) programme
HG: die Sendung
Die Sändig chunnt am Aabig. The programme is on in the evening.
5 s Natel noun mobile phone
HG: das Handy
Min Natel isch leer. My phone is dead.
6 abelade verb to download
HG: herunterladen
Ich lad d App grad abe. I'm downloading the app right now.
7 s Passwort noun password
HG: das Passwort
Ich ha mis Passwort vergässe. I've forgotten my password.
8 d Wärbig noun advertising
HG: die Werbung
Die Wärbig nervt mich. The advertising annoys me.
9 soziali Medie noun social media
HG: soziale Medien
Uf de soziale Medie isch immer öppis los. There's always something going on on social media.
10 de Dateschutz noun data protection
HG: der Datenschutz
De Dateschutz isch en wichtigs Thema. Data protection is an important topic.
11 poschte verb to post (online)
HG: posten
Si poschtet vil Fotti. She posts a lot of photos.
12 d künschtlich Intelligänz noun artificial intelligence
HG: die künstliche Intelligenz
D künschtlich Intelligänz verändert vil. Artificial intelligence is changing a lot.

Grammatik

S Passiv: wärde + Partizip

S Passiv bruuchsch, wänn d Handlig wichtiger isch als wär's macht. Mer bildet's mit wärde + Partizip: Es wird gmacht. Im Perfekt chunnt am Schluss worde (nöd "gworde"): Es isch gmacht worde. Wär öppis macht, chunnt — wänn überhaupt — mit vo: vom Chef gmacht.

Passiv: wärde + Partizip
Züritüütsch English
S Zimmer wird putzt. The room is (being) cleaned.
D Bilder wärded ufglade. The pictures are (being) uploaded.
S Huus isch verchauft worde. The house has been sold.
wärde (Präsens)
Person Form
ich wird
du wirsch
er / si / es wird
mir / ir / si wärded

Bispil-Sätz zum korrigiere:

#ZüritüütschMeaning (EN / HG)✏️ Korrektur
1Die Sändig wird jede Aabig uusgstrahlt.The programme is broadcast every evening.
2Mis Natel isch grad repariert worde.My phone has just been repaired.
3Die App wird vo Millione Lüt bruucht.The app is used by millions of people.
  • Präsens: wird / wärded + Partizip (Es wird gmacht).
  • Perfekt: isch … worde — nöd "gworde" (Es isch gmacht worde).
  • De Täter chunnt mit vo: vom Chef, vo de Medie.

Übig: Setz is Passiv: "Mer schickt d Nochricht." → "D Nochricht ___ gschickt."

Gschicht / Text (Story)

Immer online — Gschicht

De Nino schafft bi mene Zürcher Techfirma. Jede Morge, no vor em Zmorge, wird sis Natel praktisch überschwemmt mit Nochrichte: E-Mails, Meldige us de soziale Medie und zäh Videos, wo er nie aagluegt hät.

"Früener hät mer d Ziitig am Morge gläse", dänkt er, "hüt wird eim alles grad uf de Bildschirm gliferet." Er findet das teils praktisch, teils au chli aagschtränge.

Im Büro wird de ganz Tag über neui Technik gredt. Es neus Programm isch letschti iigfüehrt worde, wo mit künschtlicher Intelligänz schafft. Vili Kolleg händ Angscht, dass ihri Arbeit bald vo de Maschine gmacht wird.

Am Aabig, wänn er hei chunnt, leit de Nino sis Natel bewusst uf d Site. Er wott nöd, dass sini ganzi Ziit vo de Wärbig und de Apps beschtimmt wird. Statt em Bildschirm nimmt er es Buech — es richtigs, us Papier.

Glossar zum korrigiere:

#ZüritüütschMeaning (EN / HG)✏️ Korrektur
1überschwemmtflooded
HG: überschwemmt
2gliferetdelivered
HG: geliefert
3iigfüehrt wordebeen introduced
HG: eingeführt worden
4vo de Maschine gmachtdone by the machines
HG: von den Maschinen gemacht
5beschtimmtdetermined / decided
HG: bestimmt

Übig: Beschrib mit em Passiv, was jede Tag mit dim Natel passiert: "Jede Tag wird mis Natel ___ ."

Dialog (Roleplay)

Über Technik diskutiere

#WärZüritüütschMeaning (EN)✏️ Korrektur
1AnnaIch find, d künschtlich Intelligänz macht üs s Läbe eifacher — vil Arbeit wird hüt scho vo Maschine erlediget.I think artificial intelligence makes our lives easier — a lot of work is already done by machines today.
2BenDas gseh ich anders. Obwohl si praktisch isch, verlüred vili Lüt ihri Stell wäge dere Technik.I see that differently. Although it's practical, many people are losing their jobs because of this technology.
3AnnaSicher, aber es wärded au neui Job gschaffe, wo's früener gar nöd geä hät.Sure, but new jobs are also being created that didn't exist at all before.
4BenTrotzdem mach ich mir Sorge — mir sind ständig am Bildschirm und läse nur no, was üs d Algorithme zeiged.Even so, I'm worried — we're constantly on the screen and only read what the algorithms show us.
5AnnaDa häsch du rächt. Uf de soziale Medie wird mer würklich manipuliert, das gib ich zue.You're right there. On social media you really are manipulated, I admit that.
6BenGenau. Und d Ching wachsed uf, obwohl niemer weiss, was das mit ene macht.Exactly. And children are growing up, although nobody knows what it does to them.
7AnnaAber mer chan d Bildschirmziit ja au sälber beschränke. Mer wird jo nöd zwunge, s Natel z bruuche.But you can also limit screen time yourself. You're not forced to use the phone.
8BenTheoretisch scho. Trotzdem sind die Apps so baut, dass mer fascht nöd cha ufhöre.In theory, yes. Even so, the apps are built so that you can hardly stop.
9AnnaStimmt, si wärded absichtlich so entwicklet, dass mer draabliibt. Das isch würklich es Problem.True, they're deliberately developed so that you stay hooked. That really is a problem.
10BenDrum find ich, mer sött de Umgang mit dere Technik scho i de Schuel lehre.That's why I think we should teach how to deal with this technology already in school.
11AnnaDo bi ich völlig iiverstande. Bildig isch wichtiger als es Verbot.I completely agree there. Education is more important than a ban.

Ziel-Strukture:

  • Meinig uusdrücke (Ich find … / Das gseh ich anders)
  • obwohl + Näbesatz
  • trotzdem + Hauptsatz
  • Passiv (wird erlediget / wärded entwicklet)
  • zuestimme & widerspräche (Da häsch du rächt / Das gseh ich anders)

Uufgab-Dialog (Task Roleplay)

Z vil am Natel?

Szenario (Dialäkt): En Fründ findt, mir syged all z vil am Natel und i de soziale Medie. Er isch anderer Meinig als du — verteidig dini Sicht zur Bildschirmziit mit klare Argumänt.

Scenario (EN): A friend thinks we're all on our phones and social media too much. He disagrees with you — defend your view on screen time with clear arguments.

#ZüritüütschMeaning (EN / HG)✏️ Korrektur
Opener (KI säit)Ich find ja, mir hanged all viel z vil am Natel. Gsehsch du das au so?
KI-Personaa friend who holds the opposite view (en Fründ wo anderer Meinig isch)

Lernziel (EN):

  • State your opinion on screen time (Ich bi de Meinig, dass …)
  • Give at least two reasons (Erschtens … zwöitens …)
  • React to his counter-argument (Da bi ich nöd iiverstande, wil …)
B2 · Modul 2

Umwält & Natur

Thema: Environment and nature: climate and sustainability vocab, reported speech in Züritüütsch (indicative + dass, and söll for hearsay), and a longer story.

Vokabel-Charte (Flashcards)

Umwält & Natur — Vocab

#ZüritüütschMeaning (EN / HG)✏️ Korrektur
1 d Umwält noun environment
HG: die Umwelt
Mir müend d Umwält schütze. We have to protect the environment.
2 de Klimawandel noun climate change
HG: der Klimawandel
De Klimawandel isch es grosses Problem. Climate change is a big problem.
3 d Natur noun nature
HG: die Natur
Ich bi gern i de Natur. I like being in nature.
4 schütze verb to protect
HG: schützen
Mir wänd d Wälder schütze. We want to protect the forests.
5 de Abfall noun waste / rubbish
HG: der Abfall
De Abfall wird trennt. The waste is sorted.
6 rezykliere verb to recycle
HG: recyceln
Mir rezykliered s Glas und s Papier. We recycle glass and paper.
7 d Energie noun energy
HG: die Energie
Erneuerbari Energie isch d Zuekunft. Renewable energy is the future.
8 s Klima noun climate
HG: das Klima
S Klima veränderet sich. The climate is changing.
9 verschmutze verb to pollute
HG: verschmutzen
S Wasser isch verschmutzt. The water is polluted.
10 de Wald noun forest
HG: der Wald
Mir laufed dur de Wald. We walk through the forest.
11 nachhaltig adjective sustainable
HG: nachhaltig
Es nachhaltigs Läbe isch nöd immer eifach. A sustainable life isn't always easy.
12 d Erwärmig noun warming
HG: die Erwärmung
D globali Erwärmig macht mer Sorge. Global warming worries me.

Grammatik

Indirekti Red (reported speech)

Im Hochdütsch bruucht mer für di indirekti Red de Konjunktiv I (er sei, er habe). Im Züritüütsch git's das fascht nöd — mer seit's eifach im Indikativ, meischtens mit dass: Si hät gseit, dass si müed isch. Für öppis, wo mer nöd sälber weiss (Grücht, Hörensage), bruuchsch söll: Er söll krank si. Für Distanz oder Zwiifel gaht au de Konjunktiv II (wär, hätt, würd).

Direkt → indirekt (Indikativ)
Direkti Red Indirekti Red (Züritüütsch)
"Ich bi müed." Si hät gseit, dass si müed isch.
"Es rägnet." Er meint, dass es rägnet.
"Ich chume spöter." Si hät gseit, si chunnt spöter.
söll — Hörensage / Grücht
Züritüütsch English
De Summer söll heiss wärde. The summer is said to become hot.
Er söll krank si. He is said to be ill.

Bispil-Sätz zum korrigiere:

#ZüritüütschMeaning (EN / HG)✏️ Korrektur
1D Forscher säged, dass s Klima immer wärmer wird.The researchers say that the climate keeps getting warmer.
2Si hät gmeint, mer sött weniger flüge.She said one should fly less.
3S Wätter söll am Wucheänd besser wärde.The weather is said to get better at the weekend.
  • Im Züritüütsch: indirekti Red im Indikativnöd de hochdütsch Konjunktiv I ("sei / habe").
  • dass leitet vili indirekti Sätz ii; s Verb chunnt am Schluss.
  • söll = "is said to / supposedly" (Grücht, Hörensage).
  • Für Distanz / Zwiifel gaht de Konjunktiv II: wär, hätt, würd.

Übig: Gäb indirekt wider: "Es wird wärmer." → "Er säit, dass es wärmer ___ ."

Konjunktiv II (irreal)

De Konjunktiv II drückt öppis Irreals us: Hypothese, Wünsch, höfligi Bitte. Am eifachschte und hüüfigschte: würd + Infinitiv — funktioniert mit fascht jedem Verb (Ich würd meh rezykliere). Für es paar wichtigi Verbe git's churzi Forme: wär (si), hätt (ha), chönt (chöne), sött (söue), wüsst (wüsse). Bedingige bildet mer mit wänn (if): Wänn ich Ziit hätt, würd ich hälfe.

Churzi Forme
Infinitiv Konjunktiv II English
si wär would be
ha hätt would have
chöne chönt could
söue sött should
wärde würd would
wüsse wüsst would know
würd + Infinitiv (alli Persone)
Person würd-Form Bispil
ich würd Ich würd meh rezykliere.
du würdsch Du würdsch das au mache.
er/si/es würd Si würd gärn hälfe.
mir würded Mir würded weniger flüge.
ihr würded Ihr würded stune.
si würded Si würded meh zahle.

Bispil-Sätz zum korrigiere:

#ZüritüütschMeaning (EN / HG)✏️ Korrektur
1Ich würd gärn meh rezykliere, aber s isch kompliziert.I would like to recycle more, but it's complicated.
2Wänn ich Ziit hätt, würd ich mithälfe.If I had time, I would help out.
3Das wär vil besser für d Umwält.That would be much better for the environment.
4Mer chönt vil meh mit em Velo fahre.One could travel much more by bike.
5Mer sött weniger Fleisch ässe.One should eat less meat.
6Wänn alli mithälfed, wär de Wandel schnäller.If everyone helped, the change would be faster.
  • Am hüüfigschte: würd + Infinitiv — s Vollverb chunnt am Schluss (Ich würd meh rezykliere).
  • Statt "würd si / würd ha / würd chöne" bruuch d churzi Forme: wär, hätt, chönt, sött.
  • Bedingig mit wänn (if): Wänn ich Ziit hätt, würd ich … (s Verb am Schluss vom wänn-Satz).
  • De Konjunktiv II isch au höflich: "Chönt ich …?", "Ich hätt gärn …".

Übig: Setz ii (Konjunktiv II): "Wänn ich riich ___ (si), würd ich e Solaranlag chaufe." / "Mer ___ (söue) weniger Auto fahre."

Gschicht / Text (Story)

De Vortrag übers Klima — Gschicht

D Anna schafft bi mene Umwältverband z Züri. Letschti isch si an eme Vortrag über de Klimawandel gsi. E Forscheri hät erklärt, dass s Klima i de letschte Johrzähnt immer wärmer worde isch.

Si hät gseit, mir müessed dringend weniger Energie verbruuche und meh rezykliere. Vili Lüt, so d Forscheri, glaubed no immer, dass ei einzelne Mänsch nüt cha veränderä — aber das stimmt eifach nöd.

D Anna isch nach em Vortrag nachdänklich hei. Si findet, dass au chlini Sache hälfed: de Abfall trenne, s Velo statt s Auto näh und nöd immer s Neuschte chaufe.

"D Natur ghört öis allne", säit si zu ihrem Fründ, "und drum söll mer besser zuene luege. Es söll jo au für d nächschti Generation no öppis Schöns übrig blibe."

Glossar zum korrigiere:

#ZüritüütschMeaning (EN / HG)✏️ Korrektur
1gsibeen
HG: gewesen
2s Johrzähntdecade
HG: das Jahrzehnt
3verbruucheto consume / use up
HG: verbrauchen
4nachdänklichthoughtful / pensive
HG: nachdenklich
5ghört öis allnebelongs to us all
HG: gehört uns allen

Übig: Gäb wider, was d Forscheri gseit hät: "Si hät gseit, dass mir weniger Energie ___ ."

Dialog (Roleplay)

Klima-Diskussion — Dialog

#WärZüritüütschMeaning (EN)✏️ Korrektur
1LeaIch find, mir müend dringend meh gäge de Klimawandel mache. D Zit lauft öis devo.I think we urgently need to do more against climate change. Time is running out.
2MarcoDa bi ich nöd sicher. Obwohl s Klima sich änderet, cha e einzelne Mänsch fascht nüt usrichte.I'm not so sure. Even though the climate is changing, a single person can hardly achieve anything.
3LeaDas gseh ich anders. Wänn alli chli öppis mached, wird zäme vil erreicht.I see it differently. If everyone does a little, a lot is achieved together.
4MarcoVillicht. Aber d Industrie produziert am meischte CO2, und trotzdem söled immer mir Konsumänte zahle.Maybe. But industry produces the most CO2, and yet it's always us consumers who have to pay.
5LeaKlar müend d Firme au meh mache. Trotzdem cha ich sälber mit em Velo statt em Auto fahre.Of course companies have to do more too. Nevertheless I can ride a bike instead of driving myself.
6MarcoDas mach ich jo au. Obwohl ich s Auto no bruuche, nimm ich für churzi Wäg s Velo.I do that too. Even though I still need the car, I take the bike for short trips.
7LeaGuet so. Und wüsstisch, dass en Grossteil vom Abfall gar nöd rezykliert wird?Good. And did you know that a large part of the waste isn't recycled at all?
8MarcoJa, das isch es Problem. De Abfall wird oft eifach verbränt, obwohl mer vil chönt widerverwärte.Yes, that's a problem. The waste is often simply burned, even though a lot could be reused.
9LeaGnau. Drum find ich, de Staat sött strängeri Gsetz mache.Exactly. That's why I think the state should make stricter laws.
10MarcoDa bi ich mit dir eins. Aber d Lüt dörfed nöd zwunge wärde, sust wärded si sur.There I agree with you. But people mustn't be forced, otherwise they'll get annoyed.
11LeaStimmt. Trotzdem bi ich überzügt, dass mer mit guete Aareiz vil cha veränderä.True. Nevertheless I'm convinced that with good incentives a lot can be changed.
12MarcoDa häsch rächt. Loomer's probiere — jede chli hilft, obwohl's langsam gaht.You're right there. Let's give it a try — every little bit helps, even if it's slow.

Ziel-Strukture:

  • Meinig üssere: "Ich find …", "Das gseh ich anders", "Da bi ich mit dir eins"
  • **obwohl** (although) — s Verb chunnt am Schluss
  • **trotzdem** (nevertheless) — s Verb chunnt grad noch em trotzdem
  • Passiv: "wird … rezykliert / verbränt", "dörfed nöd zwunge wärde"

Uufgab-Dialog (Task Roleplay)

Öppis für d Umwält

Szenario (Dialäkt): En engagierte Bekannte redt über d Umwält und de Klimaschutz. Säg em, was du im Alltag für d Umwält machsch (oder na nöd machsch) und reagier uf sini Meinig.

Scenario (EN): An environmentally engaged acquaintance talks about the environment and climate protection. Tell them what you do (or don't yet do) for the environment in daily life, and react to their opinion.

#ZüritüütschMeaning (EN / HG)✏️ Korrektur
Opener (KI säit)Sali! Ich probier ja, im Alltag uf d Umwält z luege — machsch du au öppis?
KI-Personaan environmentally engaged acquaintance (en engagierte Bekannte)

Lernziel (EN):

  • Say what you do for the environment (Ich … für d Umwält)
  • Say what you don't (yet) do (Das mach ich na nöd, wil …)
  • React to their opinion (Ich gseh das au so / Da bi ich anderer Meinig)
B2 · Modul 3

Gsellschaft & Aktualität

Thema: Society and current affairs: talk about politics and votes, use complex subordinate clauses (obwohl, trotzdem, damit, relative wo), and follow a longer opinion dialogue.

Vokabel-Charte (Flashcards)

Gsellschaft & Aktualität — Vocab

#ZüritüütschMeaning (EN / HG)✏️ Korrektur
1 d Gsellschaft noun society
HG: die Gesellschaft
D Gsellschaft veränderet sich schnäll. Society is changing fast.
2 d Politik noun politics
HG: die Politik
Ich interessiere mich für Politik. I'm interested in politics.
3 d Wahl noun election / choice
HG: die Wahl
D Wahle sind im Herbscht. The elections are in autumn.
4 d Abstimmig noun vote / referendum
HG: die Abstimmung
Am Sunntig isch e Abstimmig. On Sunday there's a referendum.
5 s Rächt noun right / law
HG: das Recht
Jede hät s gliiche Rächt. Everyone has the same right.
6 d Gliichberächtigung noun equality / equal rights
HG: die Gleichberechtigung
D Gliichberächtigung isch wichtig. Equal rights are important.
7 d Integration noun integration
HG: die Integration
D Integration bruucht Ziit. Integration takes time.
8 d Steuere noun taxes
HG: die Steuern
Mir zahled z Züri vil Steuere. We pay a lot of taxes in Zurich.
9 d Zuekunft noun future
HG: die Zukunft
D Zuekunft isch offe. The future is open.
10 s Problem noun problem / issue
HG: das Problem
Das isch es grosses gsellschaftlichs Problem. That's a big societal problem.
11 diskutiere verb to discuss
HG: diskutieren
Mir diskutiered gern über Politik. We like discussing politics.
12 d Meinigsfreiheit noun freedom of speech
HG: die Meinungsfreiheit
D Meinigsfreiheit isch es hochs Guet. Freedom of speech is a high good.

Grammatik

Komplexi Näbesätz: obwohl, trotzdem, damit, wo

Für längeri, nuanciertigi Sätz bruuchsch Bindwörter. obwohl (although) und damit (so that) leited en Näbesatz ii — s Verb chunnt am Schluss. trotzdem (nevertheless) isch es Adverb im Hauptsatz — s Verb chunnt grad dahinter (Position 2). Relativsätz bildet mer wie im B1 mit wo — für alli Gschlächter.

Bindwörter im Vergliich
Wort Bedütig Bispil
obwohl although Ich gang, obwohl ich müed bi.
trotzdem nevertheless Ich bi müed. Trotzdem gang ich.
damit so that Ich spar, damit ich reise cha.
wo who / which / that De Politiker, wo gwählt worde isch, …

Bispil-Sätz zum korrigiere:

#ZüritüütschMeaning (EN / HG)✏️ Korrektur
1Obwohl s rägnet, gönd si go demonstriere.Although it's raining, they go to demonstrate.
2Mir müend hüt abstimme, damit sich öppis veränderet.We have to vote today so that something changes.
3S isch schwierig, trotzdem probiere mir's.It's difficult, nevertheless we try it.
  • obwohl / damit: Näbesatz — s Verb am Schluss (…, obwohl ich müed bi).
  • trotzdem: Hauptsatz-Adverb — s Verb grad dahinter (Trotzdem gang ich).
  • obwohl und trotzdem heissed öppis Ähnlichs, aber d Wortschtellig isch anders!
  • wo = Relativpronome für alli Gschlächter (scho vo B1 bekannt).

Übig: Verbind mit 'obwohl': "Ich stimm ab. Ich ha kei Ziit." → "Ich stimm ab, ___ ich kei Ziit ha."

Konnektore

Mit Konnektore verbindsch Idee über Sätz häre — wichtig für nuanciertigi Argumänt. Vili sind Adverbie: staht eine am Satzaafang, chunnt s Verb grad dahinter (Position 2), nöd s Subjekt. drum / deshalb (so, therefore) zeiged e Folg. trotzdem (nevertheless) zeigt en Widerspruch. einersiits … anderersiits (on one hand … on the other) stellt zwe Siite gägenenand. im Gägesatz zu (in contrast to) + Dativ markiert en Kontrast.

Konnektore im Überblick
Konnektor Bedütig Funktion
drum / deshalb so / therefore Folg (consequence)
trotzdem nevertheless Widerspruch (concession)
einersiits … anderersiits on one hand … on the other zwe Siite
im Gägesatz zu in contrast to Kontrast (+ Dativ)
Wortschtellig: Verb uf Position 2
Position 1 (Konnektor) Position 2 (Verb) Rescht
Drum gönd vili us de Stadt ewägg.
Deshalb isch d Abstimmig wichtig.
Trotzdem gaht er go stimme.
Einersiits verstahn ich das guet, …

Bispil-Sätz zum korrigiere:

#ZüritüütschMeaning (EN / HG)✏️ Korrektur
1D Mieten sind hoch, drum wandered vili Junge us de Stadt ewägg.Rents are high, so many young people move out of the city.
2Er isch nöd iiverstande. Trotzdem gaht er go stimme.He doesn't agree. Nevertheless he goes to vote.
3Einersiits bruuched mir meh Wohnige, anderersiits wämmer s Grüen erhalte.On one hand we need more flats, on the other we want to keep the greenery.
4Im Gägesatz zu früener interessiered sich hüt vil Junge für Politik.In contrast to earlier, many young people are interested in politics today.
5D Steuere sind gstige, deshalb diskutiered d Lüt vil drüber.Taxes have risen, therefore people discuss it a lot.
6Im Gägesatz zu de Stadt isch s Läbe uf em Land günschtiger.In contrast to the city, life in the countryside is cheaper.
  • drum / deshalb / trotzdem sind Adverbie: am Aafang chunnt s Verb grad dahinter (Position 2), nöd s Subjekt.
  • drum und deshalb heissed s glich (Folg); drum isch mündlicher.
  • einersiits … anderersiits: beid Mol s Verb uf Position 2.
  • im Gägesatz zu verlangt de Dativ: im Gägesatz zu de Stadt, im Gägesatz zu früener.
  • Vergliich: obwohl (us de letschte Lektion) isch en Näbesatz — s Verb am Schluss. Die Konnektore da sind Hauptsatz-Adverbie.

Übig: Verbind mit 'drum': "S Läbe i de Stadt isch tüür. Vili zügled ewägg." → "S Läbe i de Stadt isch tüür, drum ___ vili ewägg."

Dialog (Roleplay)

Über d Abstimmig rede — lange Dialog

#WärZüritüütschMeaning (EN)✏️ Korrektur
1LeaHäsch du scho gschaut, über was mir am Sunntig abstimme?Have you already looked at what we're voting on this Sunday?
2MarcoJa, über die neu Umwältvorlag. Ehrlich gseit weiss ich no nöd, was ich stimme.Yes, about the new environmental proposal. Honestly, I still don't know how I'll vote.
3LeaIch bi klar defür. Obwohl's e chli meh choschtet, findi, mir müend öppis für s Klima mache.I'm clearly for it. Although it costs a bit more, I think we have to do something for the climate.
4MarcoDas verstahn ich. Trotzdem mach ich mer Sorge um di chline Firmene, wo denn zuesätzlich zahle müend.I understand that. Nevertheless I worry about the small companies that then have to pay extra.
5LeaDa häsch du nöd ganz unrächt. Aber wänn mir jetz nüt mached, wird's spöter no vil türer.You're not entirely wrong there. But if we do nothing now, it'll be even more expensive later.
6MarcoVillicht. Ich finde eifach, mer sött d Lüt besser informiere, damit alli wüssed, worum's würklich gaht.Maybe. I just think people should be better informed, so that everyone knows what it's really about.
7LeaDa bi ich völlig dinere Meinig. Es git z vil Wärbig und z wenig sachlichi Information.There I completely agree with you. There's too much advertising and too little factual information.
8MarcoGnau. Obwohl ich no zwiifle, gang ich sicher go stimme — das isch mer wichtig.Exactly. Although I'm still unsure, I'll definitely go vote — that matters to me.
9LeaGuet so! Hauptsach, mer macht mit. D Demokratie läbt devo, dass alli mitreded.Good! The main thing is to take part. Democracy lives from everyone having a say.
10MarcoDa häsch rächt. Ich lise hüt Aabig no d Argumänt, denn entscheide ich mich.You're right. I'll read the arguments this evening, then I'll decide.

Ziel-Strukture:

  • obwohl + Verb am Schluss
  • trotzdem + Verb uf Position 2
  • damit (Zweck)
  • Relativsatz mit wo
  • Meinige uusdrucke: ich bi defür / ich finde / dinere Meinig

Uufgab-Dialog (Task Roleplay)

Velo oder Auto i de Stadt?

Szenario (Dialäkt): Diskussion i de Stadt: Velo oder Auto? Din Diskussionspartner findt, s Auto ghör wäg. Argumäntier für dini Siite und bruuch derbii obwohl, wil und trotzdem.

Scenario (EN): A debate about the city: bikes or cars? Your debate partner thinks cars should go. Argue for your side and use obwohl, wil and trotzdem.

#ZüritüütschMeaning (EN / HG)✏️ Korrektur
Opener (KI säit)Also i de Stadt gsehni s klar: s Auto ghört wäg. Was seisch du?
KI-Personaa debate partner (en Diskussionspartner)

Lernziel (EN):

  • Say whether you prefer bikes or cars in the city (Ich bi defür, dass …)
  • Give a reason with 'wil' (… wil …)
  • Concede a point with 'obwohl' or 'trotzdem'
B2 · Modul 4

Kultur & Fäscht

Thema: Culture, festivals and going out in Zurich: Züri Fäscht, Sächsilüüte, cinema and concerts. Learn the participle as an adjective (es usverkaufts Konzert) and read a longer story about a festival.

Vokabel-Charte (Flashcards)

Kultur & Fäscht — Vocab

#ZüritüütschMeaning (EN / HG)✏️ Korrektur
1 s Fäscht noun festival / celebration
HG: das Fest
S Züri Fäscht isch nume alli paar Johr. The Zurich Festival is only every few years.
2 d Uusstellig noun exhibition
HG: die Ausstellung
D Uusstellig im Museum isch spannend. The exhibition at the museum is exciting.
3 s Konzert noun concert
HG: das Konzert
S Konzert isch usverkauft. The concert is sold out.
4 usverkauft adjective sold out
HG: ausverkauft
D Billett sind scho usverkauft. The tickets are already sold out.
5 s Billett noun ticket
HG: die Eintrittskarte
Ich ha zwöi Billett gchauft. I bought two tickets.
6 d Vorstellig noun performance / show
HG: die Vorstellung
D Vorstellig fangt am achti aa. The show starts at eight.
7 s Sächsilüüte noun Zurich spring festival (Böögg burning)
HG: das Sechseläuten
Am Sächsilüüte verbränned si de Böögg. At Sechseläuten they burn the Böögg.
8 de Umzug noun parade
HG: der Umzug
De Umzug goht dur d Innestadt. The parade goes through the city centre.
9 uftrete verb to perform / appear (on stage)
HG: auftreten
D Band tritt hüt z Züri uf. The band is performing in Zurich today.
10 s Publikum noun audience
HG: das Publikum
S Publikum hät begeischtert klatscht. The audience clapped enthusiastically.
11 d Stimmig noun atmosphere / mood
HG: die Stimmung
D Stimmig am Fäscht isch super gsi. The atmosphere at the festival was great.
12 reserviere verb to reserve / book
HG: reservieren
Mir müend en Tisch reserviere. We have to reserve a table.

Grammatik

S Partizip als Adjektiv

Es Partizip (z. B. usverkauft, reserviert, bekannt) chasch wie es Adjektiv vor es Substantiv setze — und denn übernimmt's d Adjektiv-Ändig: es usverkaufts Konzert, e reservierti Site, de bekanntt Künschtler. S Partizip beschriibt, was scho gmacht worde isch: es usverkaufts Konzert = es Konzert, wo scho usverkauft isch.

Partizip vor em Substantiv (nom.)
Züritüütsch English
es usverkaufts Konzert a sold-out concert
e reservierti Site a reserved seat
de bekannt Künschtler the well-known artist
es guet bsuechts Fäscht a well-attended festival
D Ändig richtet sich nach em Substantiv
Gschlächt / Zahl Beispiel
s (neutrum) es usverkauft-s Konzert
e (feminin) e reserviert-i Site
de (maskulin) de bekannt-t Künschtler
d (Mehrzahl) d usverkauft-e Billett

Bispil-Sätz zum korrigiere:

#ZüritüütschMeaning (EN / HG)✏️ Korrektur
1Mir händ kei Billett meh übercho — s Konzert isch es usverkaufts gsi.We couldn't get any tickets — it was a sold-out concert.
2Uf de reservierte Plätz hät scho öpper gsässe.Someone was already sitting in the reserved seats.
3De bekannt Regisseur hät sälber es paar Wort gseit.The well-known director said a few words himself.
4Es guet organisierts Fäscht macht eifach meh Freud.A well-organised festival is simply more fun.
5Die grad eröffnet Uusstellig lockt vil Lüt aa.The just-opened exhibition draws a lot of people.
6Mir sind i es scho aagfangs Konzert ineglaufe.We walked into a concert that had already started.
  • S Partizip vor em Substantiv übernimmt d Adjektiv-Ändig (-s / -i / -t / -e).
  • Es beschriibt öppis, wo scho gscheh isch: usverkauft = wo scho verchauft isch.
  • Achtung Unterschied: S Konzert isch usverkauft (Prädikat, kei Ändig) vs. es usverkaufts Konzert (vor em Substantiv, mit Ändig).

Übig: Setz s Partizip vor s Substantiv: "S Billett isch reserviert." → "es ___ Billett".

Gschicht / Text (Story)

Am Züri Fäscht — Gschicht

Letschte Summer bi ich mit em Timo ans Züri Fäscht gange. Scho am Nomittag isch d ganzi Innestadt voll gsi — überall Musig, Ässeständ und tuusigi vo Lüt.

Mir händ zerscht welle es Konzert vo mere bekannte Zürcher Band go luege. Aber wo mir dört aacho sind, isch de Platz scho voll gsi: es usverkaufts Konzert, mir sind nöd emol meh ineko. "Macht nüt", hät de Timo glacht, "denn lauf mer eifach chli ume."

Am Aabig sind mir an See appe. D Stimmig isch unglaublich gsi — d Lüt händ tanzt, gässe und gredt, und über em Wasser hät's es grosses Füürwärk gä. Uf de reservierte Plätz bim Restaurant hät mer natürli müese lang im Voruus buche, drum sind mir eifach am Ufer ghocket.

Spöter isch no en grad bekannt worde DJ ufträtte, und s Publikum hät mitgsunge. Am zwöi i de Nacht sind mir todmüed, aber glücklich, hei. "Das nächschte Mol", hät de Timo gseit, "reserviered mir öis rächtziitig es Billett."

Glossar zum korrigiere:

#ZüritüütschMeaning (EN / HG)✏️ Korrektur
1es usverkaufts Konzerta sold-out concert
HG: ein ausverkauftes Konzert
2inekogot in
HG: hineingekommen
3s Füürwärkfireworks
HG: das Feuerwerk
4reservierti Plätzreserved seats
HG: reservierte Plätze
5im Voruus bucheto book in advance
HG: im Voraus buchen
6rächtziitigin good time
HG: rechtzeitig

Übig: Erzähl mit em Perfekt, was du s letscht Mol an mene Fäscht erläbt häsch: "Ich bi ... gange und ha ..."

Dialog (Roleplay)

Was lauft am Wucheend?

#WärZüritüütschMeaning (EN)✏️ Korrektur
1NoraDu, häsch du am Samschtig scho öppis vor? Es lauft grad vil z Züri.Hey, do you have anything planned for Saturday? There's a lot going on in Zurich.
2JonasNo nöd würklich. Ich han ghört, im Kaufleuten sig es Konzert — aber ich fürcht, das isch scho usverkauft.Not really yet. I heard there's a concert at Kaufleuten — but I'm afraid it's already sold out.
3NoraSchad. Denn chönnted mer statt dem is Kino — de neu Schwiizer Film lauft grad aa.Too bad. Then instead we could go to the cinema — the new Swiss film has just come out.
4JonasGueti Idee. Aber weisch, ich gsehne lieber öppis Läbigs. Wie wär's mit dere Uusstellig im Landesmuseum?Good idea. But you know, I'd rather see something live. How about that exhibition at the National Museum?
5NoraDie han ich scho gseh — würkli schön gmacht. Aber gömmer denn nöd lieber grad ans Fäscht am See?I've already seen it — really nicely done. But then shouldn't we rather just go to the festival by the lake?
6JonasPerfekt. Denn träffed mer üs am sächsi bim Bellevue, und lueged, was für e Stimmig dört isch.Perfect. Then let's meet at six at Bellevue and see what the atmosphere is like there.
7NoraAbgmacht! Ich schriib der no schnäll, falls ich doch no es Billett für s Konzert überchume.Deal! I'll text you quickly in case I do manage to get a ticket for the concert after all.

Ziel-Strukture:

  • Vorschläg mache (Mir chönnted … / Wie wär's mit …?)
  • Partizip als Adjektiv (usverkauft, gmacht)
  • e Wahl abwäge (lieber … statt …)
  • öppis abmache (Abgmacht! / Mer träffed üs …)

Uufgab-Dialog (Task Roleplay)

En Fründ iilade

Szenario (Dialäkt): Du wetsch en Fründ an es kulturells Aaläss z Züri iilade — es Konzert, es Kino oder es Fäscht. Schlag en Aaläss vor, säg wänn und wo's isch, und machend zäme d Details ab (Ziit, Träffpunkt, öb ihr es Billett reserviered).

Scenario (EN): You want to invite a friend to a cultural event in Zurich — a concert, the cinema or a festival. Suggest an event, say when and where it is, and settle the details together (time, meeting point, whether you'll reserve a ticket).

#ZüritüütschMeaning (EN / HG)✏️ Korrektur
Opener (KI säit)Hoi! Was hesch am Wucheend vor — hesch scho öppis abgmacht?
KI-Personaa friend you'd like to go out with (en Fründ), open to plans but with a few questions

Lernziel (EN):

  • Suggest a specific event (Ich han es usverkaufts … / Wie wär's mit …?)
  • Say when and where it takes place (Es isch am … im …)
  • Agree the details: time, meeting point, tickets (Mer träffed üs am … / Ich reservier üs es Billett)
B2 · Modul 5

Arbeitswält

Thema: The working world: office culture, meetings, work-life balance and careers. Use the Passiv im Perfekt (isch entschide worde), and negotiate home office with your boss.

Vokabel-Charte (Flashcards)

Arbeitswält — Vocab

#ZüritüütschMeaning (EN / HG)✏️ Korrektur
1 d Sitzig noun meeting
HG: die Sitzung
D Sitzig hät zwöi Stund duuret. The meeting lasted two hours.
2 de Termin noun appointment / deadline date
HG: der Termin
Mir händ en fäschte Termin abgmacht. We've agreed on a fixed date.
3 d Frischt noun deadline
HG: die Frist
D Frischt lauft am Friitig ab. The deadline expires on Friday.
4 s Homeoffice noun home office / working from home
HG: das Homeoffice
Ich schaffe zwöi Täg im Homeoffice. I work two days from home.
5 d Löhnig noun pay rise
HG: die Lohnerhöhung
Er hät um e Löhnig gfrogt. He asked for a pay rise.
6 d Beförderig noun promotion
HG: die Beförderung
Si hät letschts Johr e Beförderig übercho. She got a promotion last year.
7 de Stress noun stress
HG: der Stress
Im Momänt han ich vil Stress im Gschäft. At the moment I have a lot of stress at work.
8 s Team noun team
HG: das Team
Öises Team isch würklich guet. Our team is really good.
9 produktiv adjective productive
HG: produktiv
Dihei bi ich vil produktiver. At home I'm much more productive.
10 d Work-Life-Balance noun work-life balance
HG: die Work-Life-Balance
Mini Work-Life-Balance isch mir wichtig. My work-life balance is important to me.
11 d Iiarbeitig noun onboarding / training-in
HG: die Einarbeitung
D Iiarbeitig hät en Monet duuret. The onboarding took a month.
12 kündige verb to quit / give notice
HG: kündigen
Er hät uf Ändi Johr kündiget. He gave notice for the end of the year.

Grammatik

Passiv im Perfekt: isch … worde

Im Gschäft hörsch oft, was scho entschide oder gmacht worde isch — also s Passiv im Perfekt. Mer bildet's mit isch/sind + Partizip + worde (nöd "gworde"): S isch entschide worde. Wär's gmacht hät, isch oft nöd wichtig — drum s Passiv. De Täter chunnt — wänn überhaupt — mit vo: vom Chef entschide worde.

Passiv im Perfekt: isch/sind … worde
Züritüütsch English
S isch entschide worde. It has been decided.
D Sitzig isch verschobe worde. The meeting has been postponed.
Zwöi Lüt sind iigstellt worde. Two people have been hired.
Aktiv → Passiv Perfekt
Aktiv Passiv Perfekt
Mer hät s Projäkt gschtartet. S Projäkt isch gschtartet worde.
De Chef hät sie befördert. Sie isch befördert worde.

Bispil-Sätz zum korrigiere:

#ZüritüütschMeaning (EN / HG)✏️ Korrektur
1D Frischt isch um e Wuche verlängeret worde.The deadline has been extended by a week.
2S Homeoffice isch nach de Pandemie iigfüehrt worde.The home office was introduced after the pandemic.
3Die Entscheidig isch vom ganze Team troffe worde.The decision was made by the whole team.
  • Perfekt Passiv: isch/sind + Partizip + worde (nöd "gworde").
  • S worde chunnt ganz am Schluss.
  • De Täter (wänn nötig) mit vo: vom Chef, vom Team.

Übig: Setz is Passiv Perfekt: "Mer hät d Sitzig abgseit." → "D Sitzig ___ abgseit ___."

Gschicht / Text (Story)

De erscht Tag im neue Job — Gschicht

De Marco hät letschte Monet e neui Stell aagfange. Scho am erschte Tag isch er vom ganze Team fründlich empfange worde. "Du bisch usgwählt worde, wil du guet is Team passisch", hät sini Chefin gseit.

D Iiarbeitig isch guet organisiert gsi: Es isch em alles zeigt worde — s Büro, d Programm und wie d Sitzige ablaufed. "Bi üs wird vil im Homeoffice gschafft", hät en Kolleg erklärt, "aber d Sitzig am Mäntig macht mer immer zäme im Büro."

Am Aafang isch de Marco chli nervös gsi, wil no nöd alles klar gsi isch. Aber nach ere Wuche hät er gmerkt, dass d Work-Life-Balance da würklich ärnscht gnoh wird. D Frischte wärded realistisch gsetzt, und niemer mues am Aabig no schnäll e Mail beantworte.

"Da bi ich guet aacho", hät er dänkt, wo er am Friitig hei gange isch.

Glossar zum korrigiere:

#ZüritüütschMeaning (EN / HG)✏️ Korrektur
1empfange wordebeen received / welcomed
HG: empfangen worden
2usgwählt wordebeen chosen
HG: ausgewählt worden
3ärnscht gnohtaken seriously
HG: ernst genommen
4realistisch gsetztset realistically
HG: realistisch gesetzt
5aachoarrived / settled in
HG: angekommen

Übig: Erzähl im Passiv Perfekt vo dim erschte Tag: "Ich bi vom Team empfange worde, und es isch mir … zeigt worde."

Dialog (Roleplay)

S Mitarbeitergspröch

#WärZüritüütschMeaning (EN)✏️ Korrektur
1ChefinGrüezi, schön dass Sie Ziit gfunde händ. Mir wänd hüt über s letschte Johr rede.Hello, nice that you found the time. Today we want to talk about the past year.
2MitarbeiterSehr gärn. Ich glaub, es isch würklich vil erreicht worde im Team.Gladly. I think a lot has really been achieved in the team.
3ChefinDas gseh ich au so. S grosse Projäkt isch pünktlich abgschlosse worde — das isch stark gsi.I see it that way too. The big project was finished on time — that was strong.
4MitarbeiterMerci. Ich han allerdings gmerkt, dass de Stress im Früelig ziemli gross gsi isch.Thanks. I did notice, though, that the stress in spring was quite big.
5ChefinDa händ Sie rächt. D Frischte sind teilwiis z chnapp gsetzt worde. Was schlönd Sie vor?You're right there. The deadlines were partly set too tight. What do you suggest?
6MitarbeiterIch fänd's guet, wänn ich zwöi Täg pro Wuche im Homeoffice chönt schaffe — dihei bi ich produktiver.I'd find it good if I could work two days a week from home — I'm more productive at home.
7ChefinDas isch e vernünftigi Idee. Mer chönd das für drü Mönet uusprobiere und denn luege.That's a sensible idea. We could try it for three months and then see.
8MitarbeiterPerfekt. Und dörf ich frooge, öb bi guete Leischtig au e Löhnig möglich wär?Perfect. And may I ask whether a pay rise would also be possible with good performance?
9ChefinDas wird am Ändi vom Johr aagluegt — es isch no nüt entschide worde, aber s isch drin.That will be looked at at the end of the year — nothing has been decided yet, but it's on the table.
10MitarbeiterMerci vilmal. Ich freu mich uf s nächschte Johr im Team.Thanks a lot. I'm looking forward to next year in the team.

Ziel-Strukture:

  • Passiv im Perfekt (isch abgschlosse worde / sind gsetzt worde)
  • e Vorschlag mache (Ich fänd's guet, wänn …)
  • höflich froge (Dörf ich frooge, öb …?)
  • zuestimme (Da händ Sie rächt / Das gseh ich au so)
  • Work-Life-Balance & Homeoffice-Vokabular

Uufgab-Dialog (Task Roleplay)

Homeoffice uushandle — KI

Szenario (Dialäkt): Du wettsch mit dim Chef en Tag Homeoffice pro Wuche uushandle. Bring dini Argumänt (z.B. produktiver dihei, weniger Pändlerei, besseri Work-Life-Balance) und reagier, wänn de Chef Bedänke hät.

Scenario (EN): You want to negotiate one day of home office per week with your boss. Bring your arguments (e.g. more productive at home, less commuting, better work-life balance) and react when the boss has concerns.

#ZüritüütschMeaning (EN / HG)✏️ Korrektur
Opener (KI säit)Grüezi, Sie händ gseit, Sie wänd öppis mit mir bespräche — worum gaht's?
KI-Personaen Chef, wo offe isch, aber zerscht Bedänke hät und gueti Argumänt wott ghöre

Lernziel (EN):

  • State your request (Ich wett gärn en Tag pro Wuche im Homeoffice schaffe)
  • Give at least two reasons (Erschtens bi ich dihei produktiver, zwöitens …)
  • React to the boss's concern and offer a compromise (Mir chönted's zerscht drü Mönet uusprobiere)
B2 · Modul 6

Gäld & Wirtschaft

Thema: Money, budgeting and the economy — plus verbs with fixed prepositions.

Vokabel-Charte (Flashcards)

Gäld & Wirtschaft — Vocab

#ZüritüütschMeaning (EN / HG)✏️ Korrektur
1 d Wirtschaft noun economy
HG: die Wirtschaft
D Wirtschaft wachst. The economy is growing.
2 de Priis noun price
HG: der Preis
D Priis stiiged. Prices are rising.
3 spare verb to save (money)
HG: sparen
Ich spar für es Auto. I'm saving for a car.
4 s Budget noun budget
HG: das Budget
Mis Budget isch chnapp. My budget is tight.
5 d Schulde noun debt
HG: die Schulden
Er hät vil Schulde. He has a lot of debt.
6 investiere verb to invest
HG: investieren
I d Zuekunft investiere. To invest in the future.
7 d Steuere noun taxes
HG: die Steuern
D Steuere zahle. To pay taxes.
8 de Lohn noun wage / salary
HG: der Lohn
En guete Lohn. A good salary.
9 d Inflation noun inflation
HG: die Inflation
D Inflation isch höch. Inflation is high.
10 de Kredit noun loan / credit
HG: der Kredit
En Kredit ufneh. To take out a loan.
11 sich leischte verb to afford
HG: sich leisten
Das chan ich mir nöd leischte. I can't afford that.
12 wärt adjective worth
HG: wert
Das isch vil wärt. That's worth a lot.

Grammatik

Verbe mit Präposition

Vili Verbe händ e feschti Präposition, wo mer zäme mit em Verb muess lerne — d Präposition isch nöd immer d glich wie im Änglisch. Zum Bispil: warte uf (wait FOR), dänke a (think OF), sich freue uf (look forward TO), sich interessiere für (be interested IN), abhänge vo (depend ON).

Verb + feschti Präposition
Züritüütsch English
Ich warte uf de Bus. I'm waiting for the bus.
Dänksch a mich? Are you thinking of me?
Ich freu mi uf d Ferie. I'm looking forward to the holidays.
Das hänkt vo dir ab. That depends on you.

Bispil-Sätz zum korrigiere:

#ZüritüütschMeaning (EN / HG)✏️ Korrektur
1Interessiersch di für Wirtschaft?Are you interested in economics?
2Mir müend no uf de Lohn warte.We still have to wait for the wages.
3Ich freu mi uf s Wucheänd.I'm looking forward to the weekend.
  • D Präposition ghört zum Verb — lern si immer zäme.
  • Nach de Präposition chunnt de passend Fall (Dativ oder Akkusativ).

Übig: Setz d richtig Präposition ii: "Ich freu mi ___ s Wucheänd." (uf / a / vo)

Uufgab-Dialog (Task Roleplay)

Über Spare rede

Szenario (Dialäkt): En Fründ frögt di um Rat, wie mer chan Gäld spare. Gib em zwöi konkreti Tipps und säg, worofür du sälber sparsch.

Scenario (EN): A friend asks your advice on how to save money. Give two concrete tips and say what you're saving for yourself.

#ZüritüütschMeaning (EN / HG)✏️ Korrektur
Opener (KI säit)Du, ich möcht chli Gäld spare — häsch du en Tipp für mich?
KI-Personaa friend (en Fründ) who wants to save money

Lernziel (EN):

  • Give a saving tip (Du chasch … / Du söttsch …)
  • Give a second tip (Und probier …)
  • Say what you save for (Ich sälber spar für …)
B2 · Modul 7

Sport & Fitness

Thema: Talk about sport, training and staying fit — with reflexive verbs.

Vokabel-Charte (Flashcards)

Sport & Fitness — Vocab

#ZüritüütschMeaning (EN / HG)✏️ Korrektur
1 de Sport noun sport
HG: der Sport
Ich mache gärn Sport. I like doing sport.
2 trainiere verb to train
HG: trainieren
Ich trainier drü mal i de Wuche. I train three times a week.
3 s Fitnesscänter noun gym
HG: das Fitnessstudio
Ich gang is Fitnesscänter. I go to the gym.
4 jogge verb to jog
HG: joggen
Am Morge gang ich jogge. In the morning I go jogging.
5 schwitze verb to sweat
HG: schwitzen
Ich schwitze fescht. I'm sweating a lot.
6 d Muskle noun muscles
HG: die Muskeln
Mini Muskle tüend weh. My muscles hurt.
7 fit adjective fit
HG: fit
Ich bi wider fit. I'm fit again.
8 de Wettkampf noun competition
HG: der Wettkampf
En harte Wettkampf. A tough competition.
9 gwinne verb to win
HG: gewinnen
Mir händ gwunne! We won!
10 verliere verb to lose
HG: verlieren
Mir händ verlore. We lost.
11 d Mannschaft noun team
HG: die Mannschaft
E starchi Mannschaft. A strong team.
12 sich bewege verb to move / exercise
HG: sich bewegen
Mer sött sich meh bewege. One should move more.

Grammatik

Reflexivi Verbe

Reflexivi Verbe händ es Reflexivpronome, wo sich mit de Person ändert: mi / di / sich / öis / öi / sich. Zum Bispil: sich freue (be pleased), sich uusrue (rest), sich verletze (get hurt), sich fühle (feel), sich bewege (move). Ich freu mi, du freusch di, er freut sich.

Reflexivpronome
Person Pronome Bispil
ich mi Ich freu mi.
du di Freusch di?
er/si/es sich Si freut sich.
mir öis Mir freued öis.

Bispil-Sätz zum korrigiere:

#ZüritüütschMeaning (EN / HG)✏️ Korrektur
1Ich mues mi no uusrue.I still need to rest.
2Hät er sich verletzt?Did he hurt himself?
3Mer sött sich meh bewege.One should move more.
  • S Pronome ändet mit de Person: mi / di / sich / öis.
  • Vili Verbe sind immer reflexiv (sich freue, sich fühle, sich uusrue).

Übig: Setz s Pronome ii: "Ich freu ___ uf s Training." (mi / di / sich)

Uufgab-Dialog (Task Roleplay)

Fitter wärde

Szenario (Dialäkt): En Fründ will fitter wärde und frögt di um Rat. Säg, was für Sport du machsch, wie oft, und gib em en konkrete Tipp.

Scenario (EN): A friend wants to get fitter and asks your advice. Say what sport you do, how often, and give a concrete tip.

#ZüritüütschMeaning (EN / HG)✏️ Korrektur
Opener (KI säit)Du, ich möcht chli fitter wärde — was machsch eigentli du für Sport?
KI-Personaa friend (en Fründ) who wants to get in shape

Lernziel (EN):

  • Say what sport you do (Ich mache … / Ich gang …)
  • Say how often (… mal i de Wuche)
  • Give a concrete tip (Du chasch / söttsch …)
B2 · Modul 8

Konjunktiv & Höflichkeit

Thema: The würd-form and wär/hätt/chönt for polite requests, wishes and hypotheticals in Züritüütsch.

Vokabel-Charte (Flashcards)

Konjunktiv — Wändige

#ZüritüütschMeaning (EN / HG)✏️ Korrektur
1 ich würd verb I would
HG: ich würde
Ich würd gärn cho. I'd like to come.
2 ich wär verb I would be
HG: ich wäre
Das wär super. That would be great.
3 ich hätt verb I would have
HG: ich hätte
Ich hätt gärn en Kafi. I'd like a coffee.
4 ich chönt verb I could
HG: ich könnte
Ich chönt dir hälfe. I could help you.
5 ich sött verb I should
HG: ich sollte
Ich sött meh schlafe. I should sleep more.
6 ich möcht verb I would like
HG: ich möchte
Ich möcht öppis frage. I'd like to ask something.
7 chöntsch verb could you
HG: könntest du
Chöntsch mir hälfe? Could you help me?
8 wärsch verb would you be
HG: wärst du
Wärsch so nätt? Would you be so kind?
9 an dinere Stell phrase in your place
HG: an deiner Stelle
An dinere Stell würd ich warte. In your place I'd wait.
10 eigentlich adverb actually
HG: eigentlich
Eigentlich hätt ich Zit. Actually I'd have time.
11 vilicht adverb maybe
HG: vielleicht
Vilicht chönted mir go. Maybe we could go.
12 gärn adverb gladly / would like to
HG: gern
Ich hälf dir gärn. I'd gladly help you.

Grammatik

De Konjunktiv — würd, wär, hätt, chönt

Für Wünsch, höfleche Bitte und Hypothese bruucht mer im Züritüütsch de Konjunktiv. Am hüüfigschte isch würd + Infinitiv: Ich würd gärn cho. Es paar Verbe händ e eigeni Form: si → wär, ha → hätt, chöne → chönt, söue → sött, wöue → möcht. Für höflich z froge nimmt mer chönt oder würd: Chöntsch mir hälfe? isch höflecher als Hilfsch mir? Für Hypothese: Wenn ich Zit hätt, würd ich cho.

würd + Infinitiv (Standardform)
Person Form Bispil
ich würd ich würd cho
du würdsch du würdsch cho
er/si/es würd si würd cho
mir würded mir würded cho
Verbe mit eigener Form
Infinitiv Konjunktiv Bispil
si (sein) wär Das wär schön.
ha (haben) hätt Ich hätt gärn …
chöne (können) chönt Chöntsch cho?
söue (sollen) sött Du söttsch goh.

Bispil-Sätz zum korrigiere:

#ZüritüütschMeaning (EN / HG)✏️ Korrektur
1Ich hätt gärn no es Glas Wasser.I'd like another glass of water.
2Chöntsch mir bitte s Salz gäh?Could you pass me the salt, please?
3An dinere Stell würd ich de Zug früener näh.In your place I'd take an earlier train.
4Wenn ich rich wär, würd ich es Huus am See chaufe.If I were rich, I'd buy a house by the lake.
  • würd + Infinitiv goht für fascht alli Verbe.
  • wär / hätt / chönt / sött / möcht sind eigeni Forme — die lehrt mer uswändig.
  • Höflich froge: Chöntsch …? / Würdsch …? tönt netter als s direkte Präsens.

Übig: Mach höflich: "Gib mir s Buech." → "___ mir s Buech gäh?" (Chöntsch / Würdsch)

Uufgab-Dialog (Task Roleplay)

Höflich frage

Szenario (Dialäkt): Du bisch bi Fründe iiglade und bruuchsch es paar Sache. Frag höflich mit em Konjunktiv: bitt um öppis z trinke, frag, öb du öppis chönntsch hälfe, und mach en höfleche Vorschlag.

Scenario (EN): You're invited to friends' place and need a few things. Ask politely with the subjunctive: ask for something to drink, offer to help, and make a polite suggestion.

#ZüritüütschMeaning (EN / HG)✏️ Korrektur
Opener (KI säit)Schön, bisch da! Mach's dir bequem — bruuchsch öppis?
KI-Personayour host (de Gaschtgäber) at a dinner party

Lernziel (EN):

  • Ask politely for something (Chönt ich … / Ich hätt gärn …)
  • Offer to help (Chönt ich öppis hälfe?)
  • Make a polite suggestion (Mir chönted … / Vilicht würded mir …)
B2 · Modul 9

Passiv & Unpersönlich

Thema: The passive with «wärde» + participle, its past with «worde», and impersonal «mer» in Züritüütsch.

Vokabel-Charte (Flashcards)

Passiv — Bruchstuck

#ZüritüütschMeaning (EN / HG)✏️ Korrektur
1 es wird gmacht phrase it is (being) done
HG: es wird gemacht
Das wird sofort gmacht. That's being done right away.
2 es wird kocht phrase it is (being) cooked
HG: es wird gekocht
S Ässe wird grad kocht. The food is being cooked now.
3 isch … worde phrase was/has been (done)
HG: ist … worden
S Huus isch letscht Johr baut worde. The house was built last year.
4 wärde verb to become / (passive aux.)
HG: werden
Es wird spät. It's getting late.
5 mer macht phrase one does / people do
HG: man macht
Da mer macht das so. That's how it's done.
6 reparire verb to repair
HG: reparieren
S Velo wird repariert. The bike is being repaired.
7 boue verb to build
HG: bauen
Da wird es Huus boue. A house is being built here.
8 liefere verb to deliver
HG: liefern
S Päckli wird morn glieferet. The parcel is delivered tomorrow.
9 verchauft wärde phrase to be sold
HG: verkauft werden
Da wärded Bileter verchauft. Tickets are sold here.
10 erledige verb to take care of / settle
HG: erledigen
Das wird erlediget. That'll be taken care of.
11 automatisch adverb automatically
HG: automatisch
Das gaht automatisch. That happens automatically.
12 sofort adverb immediately
HG: sofort
Ich mach's sofort. I'll do it right away.

Grammatik

S Passiv — wärde + Partizip

S Passiv bruucht mer, wenn nöd wichtig isch, wär öppis macht, sondern was gmacht wird. Mer bildet's mit wärde + Partizip: S Ässe wird kocht. D Bileter wärded verchauft. Im Perfekt seit s Züritüütsch isch … worde (nöd «geworden»): S Huus isch baut worde. Ganz oft nimmt mer statt em Passiv eifach s unpersönliche mer (= man): Da mer macht das so heisst s glich wie Das wird so gmacht.

Passiv-Forme
Ziit Form Bispil
Präsens wird + Partizip Es wird gmacht.
Plural wärded + Partizip Si wärded glieferet.
Perfekt isch … worde Es isch gmacht worde.
mit Modal mues … wärde Das mues erlediget wärde.
Passiv ↔ unpersönlich «mer»
Passiv mit «mer»
S Brot wird frisch bache. Mer bacht s Brot frisch.
Da wird nöd raucht. Da raucht mer nöd.

Bispil-Sätz zum korrigiere:

#ZüritüütschMeaning (EN / HG)✏️ Korrektur
1S Velo wird grad repariert.The bike is being repaired right now.
2D Rächnig isch scho zahlt worde.The bill has already been paid.
3Da mues no vil gmacht wärde.A lot still has to be done here.
4So öppis macht mer bi öis nöd.We don't do that sort of thing here.
  • Passiv = wärde + Partizip (nöd «si + Partizip», das isch de Zuestand).
  • Perfekt vom Passiv: isch … worde — merk s worde (nöd «geworden»).
  • S unpersönliche mer isch im Alltag oft natürlicher als s Passiv.

Übig: Mach passiv: "Mer repariert s Auto." → "S Auto ___ ___." (wird repariert)

Uufgab-Dialog (Task Roleplay)

Wie lauft de Betrieb?

Szenario (Dialäkt): Du zeigsch eme Bsuecher, wie öppis funktioniert (e Beiz, e Werkstatt oder es Büro). Erchlär, was wie gmacht wird — bruuch s Passiv oder s unpersönliche «mer».

Scenario (EN): You show a visitor how something works (a restaurant, a workshop or an office). Explain what's done how — using the passive or impersonal «mer».

#ZüritüütschMeaning (EN / HG)✏️ Korrektur
Opener (KI säit)Spannend da! Säged Sie — wie lauft das bi Ihne eigentli ab?
KI-Personaa visitor (en Bsuecher) curious how things run

Lernziel (EN):

  • Explain a process in the passive (Zerscht wird … gmacht)
  • Use impersonal «mer» (Da macht mer …)
  • Say what still has to be done (… mues no … wärde)
B2 · Modul 10

Stadt oder Land?

Thema: City vs. countryside — an opinion text and the language of arguing a point in Züritüütsch.

Vokabel-Charte (Flashcards)

Argumentiere — Vocab

#ZüritüütschMeaning (EN / HG)✏️ Korrektur
1 min Ärachtens phrase in my opinion
HG: meines Erachtens
Min Ärachtens isch das falsch. In my opinion that's wrong.
2 eusserseits phrase on the one hand
HG: einerseits
Eusserseits isch's ruhig. On the one hand it's quiet.
3 andersiits phrase on the other hand
HG: andererseits
Andersiits isch's wiit. On the other hand it's far.
4 de Vorteil noun advantage
HG: der Vorteil
De grösst Vorteil isch d Rueh. The biggest advantage is the quiet.
5 de Nochteil noun disadvantage
HG: der Nachteil
De Nochteil isch de Verchehr. The disadvantage is the traffic.
6 im Vergliich phrase in comparison
HG: im Vergleich
Im Vergliich zur Stadt isch's billig. Compared to the city it's cheap.
7 d Läbensqualität noun quality of life
HG: die Lebensqualität
D Läbensqualität isch hööch. The quality of life is high.
8 d Mieti noun rent
HG: die Miete
D Mieti isch z Züri tüür. Rent in Zurich is expensive.
9 d Rueh noun peace / quiet
HG: die Ruhe
Ufem Land het mer sini Rueh. In the country you get your peace.
10 trotzdem adverb nevertheless
HG: trotzdem
Trotzdem bliib ich da. Nevertheless I'm staying here.
11 drum adverb therefore
HG: darum / deshalb
Drum zieh ich uf s Land. That's why I'm moving to the country.
12 abwäge verb to weigh up
HG: abwägen
Mer mues guet abwäge. You have to weigh it up carefully.

Gschicht / Text (Story)

Stadt gege Land

Sött mer i de Stadt oder ufem Land läbe? Da schtriited d Lüt gärn — und beidi händ eigentlich rächt.

Eusserseits het d Stadt vil z biete: mer isch schnäll überall, es git Beize, Kino, Kultur, und d Arbeit isch grad um d Egge. Wär gärn öppis erläbt, isch z Züri am richtige Ort. Andersiits isch alls tüür — vor allem d Mieti — und mängisch isch's laut und häktisch. Rueh findt mer nöd eifach.

Ufem Land isch es grad umgcheert. De grösst Vorteil isch d Rueh: frischi Luft, meh Platz, und mer kennt sini Nochbere. De Nochteil isch, dass mer für fascht alls s Auto oder de Zug bruucht, und am Abig isch nöd vil los. Im Vergliich zur Stadt läbt mer günstiger, aber au chli langsamer.

Am Schluss mues jede sälber abwäge, was em wichtiger isch. Ich persönlich han mi für d Stadt entschide — aber trotzdem fahr ich jedes Wuchenänd ufs Land, zum d Rueh gnüsse.

Glossar zum korrigiere:

#ZüritüütschMeaning (EN / HG)✏️ Korrektur
1sött mer läbeshould one live
HG: sollte man leben
2händ rächtare right
HG: haben recht
3um d Eggearound the corner
HG: um die Ecke
4grad umgcheertexactly the other way round
HG: gerade umgekehrt
5nöd vil losnot much going on
HG: nicht viel los
6han mi entschideI decided
HG: habe mich entschieden

Übig: Gib dini Meinig: "Eusserseits …, andersiits …. Drum find ich, ___."

Uufgab-Dialog (Task Roleplay)

Dini Meinig säge

Szenario (Dialäkt): En Fründ überleit, öb er vo de Stadt ufs Land zieht, und will dini Meinig. Säg, was du besser findsch, nänn en Vorteil und en Nochteil, und begründ dini Meinig.

Scenario (EN): A friend is thinking about moving from the city to the country and wants your opinion. Say what you prefer, name one advantage and one disadvantage, and justify your view.

#ZüritüütschMeaning (EN / HG)✏️ Korrektur
Opener (KI säit)Du, ich überleg mir, ufs Land z zieh — was meinsch du, Stadt oder Land?
KI-Personaa friend (en Fründ) weighing city vs. country

Lernziel (EN):

  • State your opinion (Min Ärachtens … / Ich find …)
  • Name an advantage and a disadvantage (De Vorteil isch … / De Nochteil isch …)
  • Justify it (…, drum …)
B2 · Modul 11

Stress & Uusglich

Thema: Stress and work-life balance — a reflective text and the vocabulary of switching off in Züritüütsch.

Vokabel-Charte (Flashcards)

Stress & Uusglich — Vocab

#ZüritüütschMeaning (EN / HG)✏️ Korrektur
1 de Stress noun stress
HG: der Stress
Ich ha grad vil Stress. I'm under a lot of stress right now.
2 de Druck noun pressure
HG: der Druck
De Druck bi de Arbet isch gross. The pressure at work is high.
3 de Uusglich noun balance / counterbalance
HG: der Ausgleich
Sport isch min Uusglich. Sport is my counterbalance.
4 abschalte verb to switch off (mentally)
HG: abschalten
Am Wuchenänd chan ich abschalte. At the weekend I can switch off.
5 sich entspanne verb to relax
HG: sich entspannen
Ich entspanne mi bim Läse. I relax while reading.
6 d Erholig noun recovery / rest
HG: die Erholung
Mer bruucht gnueg Erholig. You need enough rest.
7 überforderet adjective overwhelmed
HG: überfordert
Mängisch bi ich überforderet. Sometimes I'm overwhelmed.
8 s Gliichgwicht noun equilibrium / balance
HG: das Gleichgewicht
Ich sueche s Gliichgwicht. I'm looking for balance.
9 d Pause noun break
HG: die Pause
Mach doch mal e Pause. Do take a break.
10 erschöpft adjective exhausted
HG: erschöpft
Am Abig bi ich erschöpft. In the evening I'm exhausted.
11 d Grenze setze phrase to set boundaries
HG: Grenzen setzen
Mer mues au mal Grenze setze. You have to set boundaries too.
12 guet tue verb to do (one) good
HG: guttun
E Spaziergang tuet mir guet. A walk does me good.

Gschicht / Text (Story)

Abschalte lehre

Vil Lüt kläged hüt über z vil Stress. Mer isch de ganz Tag erreichbar, s Handy klinglet immer, und am Abig chunnt mer fascht nöd zur Rueh. Kei Wunder, dass sich mänge überforderet fühlt.

Debii wär s Rezäpt eigentlich eifach — nume nöd immer liecht umzsetze. Wichtig isch, dass mer bewusst Pause macht und au mal Grenze setzt: nöd jedi Mail mues sofort beantwortet wärde. Wär am Feierabig s Handy zur Site leit, chan vil besser abschalte.

Jede findt en andere Uusglich. De ei gaht go jogge, de ander lisst es Buech oder chochet in aller Rueh. S Wichtigschte isch, dass mer öppis findt, wo eim würkli guet tuet. Und mer sött nöd s Gfühl ha, mer müess d Freiziit au no perfekt organisiere.

Am Schluss gaht's um s Gliichgwicht: gnueg schaffe, aber au gnueg Erholig. Wär beides i d Balance bringt, blibt langfristig gsünder — und meischtens sogar produktiver.

Glossar zum korrigiere:

#ZüritüütschMeaning (EN / HG)✏️ Korrektur
1erreichbarreachable / available
HG: erreichbar
2chunnt … zur Ruehfinds peace / settles down
HG: kommt … zur Ruhe
3umzsetzeto put into practice
HG: umzusetzen
4zur Site leitsets aside
HG: zur Seite legt
5guet tuetdoes (one) good
HG: guttut
6langfristigin the long run
HG: langfristig

Übig: Was tuet dir guet? "Zum abschalte gang ich … / mach ich …, wil das mir guet tuet."

Uufgab-Dialog (Task Roleplay)

Über Stress rede

Szenario (Dialäkt): En Fründ het grad vil Stress und weiss nöd, wie er cha abschalte. Ghör zue, säg wie's bi dir isch, und gib em en Tipp, wie mer besser cha entspanne.

Scenario (EN): A friend is stressed and doesn't know how to switch off. Listen, say how it is for you, and give a tip on how to relax better.

#ZüritüütschMeaning (EN / HG)✏️ Korrektur
Opener (KI säit)Du, ich bi grad so im Stress — ich chan eifach nöd meh abschalte. Wie machsch du das eigentli?
KI-Personaa stressed friend (en Fründ) who needs advice

Lernziel (EN):

  • Say how you handle stress (Bi mir hilft's, wenn ich …)
  • Name your own balance (Min Uusglich isch …)
  • Give a concrete tip (Du sötsch mal … / Probier doch …)
B2 · Modul 12

Würzwörtli: halt, eba, doch

Thema: The little flavouring particles that make you sound native — halt, eba, doch, mal, scho, gäll.

Vokabel-Charte (Flashcards)

Modalpartikle — Vocab

#ZüritüütschMeaning (EN / HG)✏️ Korrektur
1 halt particle just (resignation)
HG: halt / eben
Das isch halt so. That's just how it is.
2 eba particle exactly / precisely
HG: eben / genau
Eba, das find ich au! Exactly, that's what I think too!
3 doch particle come on / after all
HG: doch
Chum doch mit! Oh come on, come along!
4 mal / emal particle (softener) just
HG: mal / einmal
Wart emal churz. Just wait a moment.
5 scho particle surely / already
HG: schon
Das wird scho guet. It'll be fine, don't worry.
6 gäll particle right? (tag)
HG: gell / nicht wahr
Schön hüt, gäll? Nice today, isn't it?
7 au particle too / also
HG: auch
Ich au! Me too!
8 no particle still / yet
HG: noch
Häsch no chli Zit? Do you still have a bit of time?
9 denn particle (in questions) then
HG: denn
Was machsch denn da? What are you doing there, then?
10 eigentli particle actually
HG: eigentlich
Was wottsch eigentli? What do you actually want?
11 sowieso adverb anyway
HG: sowieso
Ich gang sowieso. I'm going anyway.
12 würkli adverb really
HG: wirklich
Isch das würkli wahr? Is that really true?

Grammatik

D Würzwörtli richtig setze

Modalpartikle (Thib säit «Würzwörtli») händ kei richtigi Übersetzig — si gänd em Satz eifach e Färbig. Wär si richtig bruucht, tönt sofort viel natürlicher. Es paar Wichtigi: halt drückt Resignation us (Das isch halt so – da chasch nüt mache). eba heisst «genau, so isch es» (Eba!). doch git eme Uffordrig Nochdruck oder widerspricht (Chum doch! / Das isch doch klar). mal / emal macht e Bitte weicher (Chumm emal here). scho beruehigt (Das wird scho guet). gäll? am Schluss suecht Zuestimmig (Schön, gäll?). Mer chan au mehreri kombiniere: Chum doch emal verbii!

Was jedes Würzwörtli macht
Partikel Wirkig Bispil
halt Resignation, «nun mal» Chan mer halt nüt mache.
eba Zuestimmig, «genau» Eba, gnau so!
doch Nochdruck / Widerspruch Das weisch doch!
scho beruehige Es chunnt scho guet.
gäll? Zuestimmig suech Läcker, gäll?

Bispil-Sätz zum korrigiere:

#ZüritüütschMeaning (EN / HG)✏️ Korrektur
1Jetz chum doch endlich!Come on, come already!
2Das isch halt nöd so eifach.It's just not that easy.
3Mach der kei Sorge, das wird scho.Don't worry, it'll be fine.
4Mir gseht sich morn, gäll?We'll see each other tomorrow, right?
  • Würzwörtli chunnt meischtens nach em Verb, im Mittelfäld vom Satz.
  • Nöd übersetze — s Gfüehl zählt: halt=Resignation, doch=Nochdruck, scho=beruehige.
  • E chli isch guet, z vil tönt gschtellt — höre zue, wie's d Einheimische mached.

Übig: Setz s passende Würzwörtli ii: "Das isch ___ so, da chan mer nüt mache." (halt / doch)

Uufgab-Dialog (Task Roleplay)

Natürlich töne

Szenario (Dialäkt): Schwätz mit eme Kolleg ganz locker über de Tag. Probier debii, es paar Würzwörtli (halt, eba, doch, scho, gäll) natürlich iizsetze.

Scenario (EN): Chat casually with a colleague about your day. Try to slip in a few flavouring particles (halt, eba, doch, scho, gäll) naturally.

#ZüritüütschMeaning (EN / HG)✏️ Korrektur
Opener (KI säit)Hoi! Lange Tag gsi hüt, gäll? Wie gaht's der so?
KI-Personaa chatty colleague (en Kolleg) having a relaxed conversation

Lernziel (EN):

  • Agree with a particle (Eba! / Ja, gäll?)
  • Play something down with 'halt' (Das isch halt so …)
  • Reassure or emphasise (Das wird scho / Chum doch …)
B2 · Modul 13

Es nöis Kapitel

Thema: Moving city and starting over — a reflective narrative on change, and the vocabulary of settling in.

Vokabel-Charte (Flashcards)

Veränderig — Vocab

#ZüritüütschMeaning (EN / HG)✏️ Korrektur
1 s Kapitel noun chapter
HG: das Kapitel
Es nöis Kapitel fangt aa. A new chapter begins.
2 zügle verb to move (house)
HG: umziehen
Mir zügled uf Züri. We're moving to Zurich.
3 d Veränderig noun change
HG: die Veränderung
Veränderig macht mängisch Angscht. Change is sometimes scary.
4 sich igläbe verb to settle in
HG: sich einleben
Ich ha mi schnäll igläbt. I settled in quickly.
5 vermisse verb to miss
HG: vermissen
Ich vermisse mini alte Fründe. I miss my old friends.
6 de Muet noun courage
HG: der Mut
Das het Muet brucht. That took courage.
7 wage verb to dare
HG: wagen
Ich has gwagt. I dared to do it.
8 sich woolfühle verb to feel at home / comfortable
HG: sich wohlfühlen
Ich füehl mi da wool. I feel comfortable here.
9 fremd adjective unfamiliar / foreign
HG: fremd
Am Aafang isch alls fremd gsi. At first everything was unfamiliar.
10 sich gwöhne (aa) verb to get used to
HG: sich gewöhnen (an)
Mer gwöhnt sich draa. You get used to it.
11 d Heimat noun home(land)
HG: die Heimat
Züri isch mini nöi Heimat. Zurich is my new home.
12 de Nöiaafang noun fresh start
HG: der Neuanfang
Es isch en Nöiaafang gsi. It was a fresh start.

Gschicht / Text (Story)

Aagcho i Züri

Vor eme Johr han ich min Job und mini Wohnig ufgäh und bi vo Chur uf Züri züglet. Das isch nöd eifach gsi — ich han vil Muet brucht. Aber ich han gspürt, dass es Zit isch für es nöis Kapitel.

Die erschte Wuche sind hert gsi. I de grosse Stadt isch mer schnäll eleige, und alls isch mir fremd vorcho: d Strässe, d Lüt, sogar de Dialäkt het chli anders klunge. Am Aafang han ich mini Familie und mini alte Fründe würkli vermisst — mängisch bi ich am Abig eifach dagsässe und han a dihei dänkt.

Mit de Ziit isch's aber besser worde. Ich han im Quartier es paar nätti Lüt kennegleert, bi eme Verein biträte und ha aagfange, mi da wool z füehle. Mer gwöhnt sich würkli aa — vil schnäller, als mer dänkt.

Hüt cha ich säge: Ich has gwagt, und es het sich glohnt. Züri isch mittlerwiile mini nöi Heimat. Und ich weiss jetz: E grossi Veränderig macht zwar Angscht, aber si cha eim au ganz nöi Türe uftue.

Glossar zum korrigiere:

#ZüritüütschMeaning (EN / HG)✏️ Korrektur
1ufgähgave up
HG: aufgegeben
2eleigealone / lonely
HG: allein / einsam
3isch mir fremd vorchoseemed unfamiliar to me
HG: ist mir fremd vorgekommen
4dagsässesat there
HG: dagesessen
5biträtejoined
HG: beigetreten
6Türe uftueopen doors
HG: Türen auftun

Übig: Verzell vo ere Veränderig: "Ich han … gwagt. Am Aafang isch … gsi, aber mit de Ziit …"

Uufgab-Dialog (Task Roleplay)

Vo ere Veränderig verzelle

Szenario (Dialäkt): En Fründ überleit, öb er für en Job i e nöii Stadt söll zügle, und frögt di um Rat. Verzell vo ere Veränderig i dim Läbe und säg, was em chönnt hälfe.

Scenario (EN): A friend is considering moving to a new city for a job and asks your advice. Tell them about a change in your own life and say what might help them.

#ZüritüütschMeaning (EN / HG)✏️ Korrektur
Opener (KI säit)Ich weiss nöd — söll ich würkli für de Job wägzüge? Das isch scho es grosses Ding …
KI-Personaa friend (en Fründ) unsure about a big move

Lernziel (EN):

  • Share a change from your life (Bi mir isch's so gsi: …)
  • Acknowledge the fear (Klar macht das Angscht, aber …)
  • Give encouragement/advice (Du chasch / sötsch …)
B2 · Modul 14

Konnektore: obwohl, trotzdem, drum

Thema: Concessive, causal and consecutive connectors and the word order each one triggers in Züritüütsch.

Vokabel-Charte (Flashcards)

Konnektore — Vocab

#ZüritüütschMeaning (EN / HG)✏️ Korrektur
1 obwohl conjunction although
HG: obwohl
Obwohl's rägnet, gömmer use. Although it's raining, we go out.
2 trotzdem adverb nevertheless
HG: trotzdem
Es rägnet. Trotzdem gömmer use. It's raining. We go out anyway.
3 drum / deshalb adverb therefore
HG: darum / deshalb
Es rägnet, drum bliibe mir dihei. It's raining, so we stay home.
4 wil conjunction because
HG: weil
Ich bliib dihei, wil ich müed bi. I'm staying home because I'm tired.
5 sodass conjunction so that (result)
HG: sodass
Es het gschneit, sodass d Schuel zue isch. It snowed, so that school was closed.
6 damit conjunction so that (purpose)
HG: damit
Ich lern, damit ich d Prüefig bestah. I study so that I pass the exam.
7 trotz preposition despite
HG: trotz
Trotz em Räge gömmer. Despite the rain we're going.
8 wägem preposition because of
HG: wegen
Wägem Stau chum ich z spät. Because of the jam I'm late.
9 trotzdem dass conjunction even though
HG: obschon
Er chunnt, trotzdem dass er chrank isch. He comes even though he's ill.
10 einersiits … andersiits phrase on one hand … on the other
HG: einerseits … andererseits
Einersiits ja, andersiits nei. On one hand yes, on the other no.
11 zwar … aber phrase admittedly … but
HG: zwar … aber
Zwar tüür, aber guet. Expensive, admittedly, but good.
12 usserdäm adverb besides / moreover
HG: ausserdem
Usserdäm isch es spät. Besides, it's late.

Grammatik

Konnektore & d Wortstellig

Konnektore verbinded Sätz — aber si löse verschiedeni Wortstellige us. Underordnend (wil, obwohl, sodass, damit) schicked s Verb ans Änd: Ich bliib dihei, wil ich müed bi. Adverbe (trotzdem, drum, deshalb, usserdäm) stönd am Aafang und s Verb chunnt grad druf (Position 2): Ich bi müed. Drum bliib ich dihei. Und obwohl vs. trotzdem mached s Gliiche (Widerspruch), aber mit anderer Stellig: Obwohl's rägnet, gömmer / Es rägnet. Trotzdem gömmer.

Typ → Wortstellig
Konnektor Typ Verb wo?
wil / obwohl / sodass / damit underordnend am Änd
trotzdem / drum / deshalb Adverb Position 2
und / aber / oder nebeordnend normal (Pos. 2)
trotz / wägem Präposition + Nomen (Dativ)

Bispil-Sätz zum korrigiere:

#ZüritüütschMeaning (EN / HG)✏️ Korrektur
1Obwohl ich müed gsi bi, han ich no gschafft.Although I was tired, I still worked.
2Ich bi müed gsi. Trotzdem han ich no gschafft.I was tired. I still worked anyway.
3Es het gschneit, drum isch de Zug uusgfalle.It snowed, so the train was cancelled.
4Ich spare, damit ich cha reise.I save so that I can travel.
  • Underordnend (wil, obwohl, damit, sodass) → Verb ans Änd.
  • Adverb (trotzdem, drum, deshalb) → Verb uf Position 2.
  • obwohl + Nebensatz = trotzdem + Hauptsatz (gliiche Sinn, anderi Stellig).

Übig: Verbind mit «wil»: "Ich bliib dihei. Ich bi chrank." → "Ich bliib dihei, ___ ich chrank ___."

Uufgab-Dialog (Task Roleplay)

Begründe & abwäge

Szenario (Dialäkt): En Fründ frögt di, öb du mit uf e Wanderig chunnsch, obwohl s Wätter schlächt isch. Antwort und begründ dini Entscheidig — bruuch Konnektore wie wil, obwohl, trotzdem, drum.

Scenario (EN): A friend asks if you'll come on a hike even though the weather is bad. Answer and justify your decision — use connectors like wil, obwohl, trotzdem, drum.

#ZüritüütschMeaning (EN / HG)✏️ Korrektur
Opener (KI säit)Chumm doch mit go wandere! Klar, s Wätter isch nöd super — aber was meinsch?
KI-Personaa friend (en Fründ) trying to convince you to come along

Lernziel (EN):

  • Give a reason with 'wil' (Ich … , wil …)
  • Concede with 'obwohl' or 'trotzdem' (Obwohl … / Trotzdem …)
  • Draw a conclusion with 'drum' (…, drum …)
B2 · Modul 15

Redewändige & Sprüch

Thema: Everyday Zürich idioms and sayings — what they mean and how to drop them naturally.

Vokabel-Charte (Flashcards)

Redewändige — was heisst das?

#ZüritüütschMeaning (EN / HG)✏️ Korrektur
1 de Föifer und s Weggli wöue idiom to want to have it both ways
HG: den Fünfer und das Weggli wollen
Du chasch nöd de Föifer und s Weggli ha. You can't have your cake and eat it.
2 das isch mir Wurscht idiom I couldn't care less
HG: das ist mir Wurst
Wo mer ässed, isch mir Wurscht. Where we eat, I don't care.
3 uf em Schlauch stah idiom to be stumped / not get it
HG: auf dem Schlauch stehen
Sorry, ich stah grad uf em Schlauch. Sorry, I'm drawing a blank right now.
4 es Haar i de Suppe sueche idiom to nitpick
HG: ein Haar in der Suppe suchen
Er suecht immer es Haar i de Suppe. He always finds something to criticise.
5 de Nagel uf de Chopf träffe idiom to hit the nail on the head
HG: den Nagel auf den Kopf treffen
Damit häsch de Nagel uf de Chopf troffe. You've hit the nail on the head with that.
6 d Chatz im Sack chaufe idiom to buy blind / a pig in a poke
HG: die Katze im Sack kaufen
Chauf nöd d Chatz im Sack. Don't buy it sight unseen.
7 kei Sorg! phrase no worries!
HG: keine Sorge!
Kei Sorg, das chunnt scho guet. No worries, it'll be fine.
8 es pressiert phrase it's urgent
HG: es eilt / pressiert
Nimm der Ziit, es pressiert nöd. Take your time, there's no rush.
9 es lauft rund idiom things are going smoothly
HG: es läuft rund
Bi de Arbet lauft's grad rund. At work things are going smoothly.
10 Hals- und Beinbruch! phrase good luck! (break a leg)
HG: Hals- und Beinbruch!
Morn d Prüefig? Hals- und Beinbruch! Exam tomorrow? Break a leg!
11 blau mache idiom to skip work/school
HG: blaumachen
Hüt mach ich eifach blau. Today I'm just skipping out.
12 über d Runde cho idiom to make ends meet
HG: über die Runden kommen
Mit däm Lohn chunnt mer knapp über d Runde. On that wage you barely make ends meet.

Dialog (Roleplay)

Mit Sprüch schwätze — Dialog

#WärZüritüütschMeaning (EN)✏️ Korrektur
1RetoDu, ich weiss nöd, öb ich s Auto oder s Velo söll chaufe — beides wär schön.Hey, I don't know whether to buy the car or the bike — both would be nice.
2SaraJa, aber du chasch nöd de Föifer und s Weggli ha. Entscheid di.Yeah, but you can't have it both ways. Make up your mind.
3RetoHäsch recht — damit häsch de Nagel uf de Chopf troffe.You're right — you've hit the nail on the head there.
4SaraUnd chauf s Velo nöd online, susch chaufsch d Chatz im Sack. Gang go probefahre.And don't buy the bike online, or you're buying blind. Go for a test ride.
5RetoGuet, ich lueg's mer aa. Es pressiert ja nöd.Okay, I'll take a look. There's no rush after all.
6SaraGenau. Kei Sorg — du findsch scho s Richtige.Exactly. No worries — you'll find the right one.

Ziel-Strukture:

  • de Föifer und s Weggli
  • de Nagel uf de Chopf träffe
  • d Chatz im Sack chaufe
  • es pressiert nöd / kei Sorg

Uufgab-Dialog (Task Roleplay)

En Spruch aabringe

Szenario (Dialäkt): En Fründ cha sich nöd entscheide und wott bi eme Chauf zwöi Sache uf ei Mal. Berat en und bring debii es paar Redewändige aa (z.B. de Föifer und s Weggli, d Chatz im Sack, kei Sorg).

Scenario (EN): A friend can't decide and wants two things at once in a purchase. Advise them and work in a few idioms (e.g. de Föifer und s Weggli, d Chatz im Sack, kei Sorg).

#ZüritüütschMeaning (EN / HG)✏️ Korrektur
Opener (KI säit)Ich hätt gärn beides — aber s Budget langt nöd. Was würdsch du mache?
KI-Personaan indecisive friend (en Fründ) mulling a big purchase

Lernziel (EN):

  • Use an idiom to make a point (Du chasch nöd de Föifer und s Weggli ha)
  • Give practical advice (Probier's zerscht / chauf nöd d Chatz im Sack)
  • Reassure with a saying (Kei Sorg — …)
B2 · Modul 16

S Mail schriibe

Thema: Writing a short formal email in Swiss High German — opening, request, polite sign-off (the written register).

Vokabel-Charte (Flashcards)

Formells Mail — Vocab

#ZüritüütschMeaning (EN / HG)✏️ Korrektur
1 Sehr geehrti Frau … phrase Dear Ms … (formal)
HG: Sehr geehrte Frau …
Sehr geehrti Frau Meier Dear Ms Meier
2 Grüezi mitenand phrase Hello everyone (semi-formal)
HG: Guten Tag zusammen
Grüezi mitenand, Hello everyone,
3 Ich schriibe Ihne wäge … phrase I'm writing to you regarding …
HG: Ich schreibe Ihnen wegen …
Ich schriibe Ihne wäge de Wohnig. I'm writing to you regarding the flat.
4 s Aaligge noun request / matter
HG: das Anliegen
Ich ha es churzes Aaligge. I have a brief request.
5 Chönted Sie mir …? phrase Could you … for me?
HG: Könnten Sie mir …?
Chönted Sie mir das bestätige? Could you confirm that for me?
6 im Aahang phrase attached / in the attachment
HG: im Anhang
Im Aahang finded Sie de Läbensluuf. Attached you'll find the CV.
7 Ich würd mi freue … phrase I would be glad …
HG: Ich würde mich freuen …
Ich würd mi über en Termin freue. I'd be glad of an appointment.
8 Bsuechte Grüess phrase Kind regards
HG: Freundliche Grüsse
Fründlichi Grüess, Anna Berger Kind regards, Anna Berger
9 s Betreff noun subject line
HG: der Betreff
Betreff: Aafrog Termin Subject: appointment enquiry
10 sich bewärbe um verb to apply for
HG: sich bewerben um
Ich bewirb mi um d Stell. I'm applying for the position.
11 bestätige verb to confirm
HG: bestätigen
Bitte bestätiged Sie de Empfang. Please confirm receipt.
12 im Voruus merci phrase thanks in advance
HG: im Voraus danke
Bste Dank im Voruus. Many thanks in advance.

Grammatik

De Uufbau vom Mail

Es formells Mail schriibt mer uf Schriftdütsch (nöd im Dialäkt), aber d Struktur cha mer sich guet merke. Zerscht de Betreff (churz und klar), denn d Aarede (Sehr geehrte Frau … oder halb-formell Grüezi mitenand), denn s Aaligge (wieso schriibsch), denn e Bitte oder Frog, und zum Schluss en höfleche Gruess (Freundliche Grüsse) mit dim Name. Churz, klar und höflich — das isch de Schlüssel.

D Teil vom Mail
Teil Bispil
Betreff Aafrog: Termin nächscht Wuche
Aarede Sehr geehrte Frau Meier
Aaligge Ich schreibe Ihnen wegen …
Bitte Könnten Sie mir …?
Gruess Freundliche Grüsse, Anna Berger

Bispil-Sätz zum korrigiere:

#ZüritüütschMeaning (EN / HG)✏️ Korrektur
1Betreff: Bewerbung als VerkäuferinSubject: Application as salesperson
2Sehr geehrte Frau Keller, ich schreibe Ihnen wegen der ausgeschriebenen Stelle.Dear Ms Keller, I'm writing regarding the advertised position.
3Im Anhang finden Sie meinen Lebenslauf. Ich würde mich über ein Gespräch freuen.Attached you'll find my CV. I'd be glad of an interview.
  • Formells Mail = Schriftdütsch, nöd Dialäkt (au wenn mer Züritüütsch schwätzt).
  • Struktur: Betreff → Aarede → Aaligge → Bitte → Gruess.
  • Halb-formell (Kollege/Verein) gaht au Grüezi mitenand / Liebi Grüess.

Übig: Bring i d richtig Reihefolg: Gruess — Betreff — Aarede — Aaligge.

Uufgab-Dialog (Task Roleplay)

Es Mail formuliere

Szenario (Dialäkt): Du muesch es churzes formells Mail schriibe (z.B. e Bewärbig, e Aafrog oder en Termin verschiebe). Formulier's Schritt für Schritt: Aarede, s Aaligge, e Bitte, und en Gruess.

Scenario (EN): You need to write a short formal email (e.g. an application, an enquiry, or to reschedule). Compose it step by step: salutation, your request, a polite ask, and a sign-off.

#ZüritüütschMeaning (EN / HG)✏️ Korrektur
Opener (KI säit)Guet, la öis zäme es Mail schriibe. Für was isch es, und a wän gaht's?
KI-Personaa writing coach (en Schriib-Coach) who helps you draft it and gives feedback

Lernziel (EN):

  • Write a salutation (Sehr geehrte … / Grüezi mitenand)
  • State your request (Ich schreibe Ihnen wegen …)
  • Add a polite ask + sign-off (Könnten Sie …? / Freundliche Grüsse, …)
B2 · Modul 17

Zäme läbe — Integration & Sprooch

Thema: Living together, integration and the role of dialect — a longer opinion text and the vocabulary of belonging.

Vokabel-Charte (Flashcards)

Integration — Vocab

#ZüritüütschMeaning (EN / HG)✏️ Korrektur
1 d Integration noun integration
HG: die Integration
Integration bruucht Ziit. Integration takes time.
2 sich iiläbe verb to settle in
HG: sich einleben
Mer mues sich zerscht iiläbe. You have to settle in first.
3 d Sprooch noun language
HG: die Sprache
D Sprooch isch de Schlüssel. Language is the key.
4 de Dialäkt noun dialect
HG: der Dialekt
De Dialäkt lernt mer uf de Strass. You learn the dialect on the street.
5 dezueghöre verb to belong
HG: dazugehören
Mer wott eifach dezueghöre. You just want to belong.
6 d Herkunft noun origin / background
HG: die Herkunft
Egal, vo weler Herkunft. No matter what background.
7 s Vorurteil noun prejudice
HG: das Vorurteil
Vorurteil abbaue. To break down prejudice.
8 d Offeheit noun openness
HG: die Offenheit
Es bruucht Offeheit vo beide Siite. It takes openness from both sides.
9 d Gmeinschaft noun community
HG: die Gemeinschaft
E starchi Gmeinschaft. A strong community.
10 sich bemüehe verb to make an effort
HG: sich bemühen
Beid Siite müend sich bemüehe. Both sides have to make an effort.
11 d Vilfalt noun diversity
HG: die Vielfalt
Vilfalt macht d Stadt spannend. Diversity makes the city exciting.
12 d Mundart noun vernacular / Swiss dialect
HG: die Mundart
Schwiizer schriibed mängisch Mundart. Swiss people sometimes write in dialect.

Gschicht / Text (Story)

D Sprooch als Schlüssel

Wär i e nöis Land chunnt, merkt schnäll: d Sprooch isch de Schlüssel zu allem. Ohni Sprooch bliibt mer usse — mer verstaht d Witz nöd, mer traut sich nöd z rede, und mer fühlt sich schnäll eleige.

Z Züri chunnt no öppis dezue: mer lernt zwar Hochdütsch i de Schuel, aber uf de Strass, im Beizli und bi de Arbet redet mer Dialäkt. Vil, wo Hochdütsch chönd, verstönd am Aafang fascht nüt — s Züritüütsch tönt komplett anders. Das cha frustriere. Aber grad de Dialäkt isch au e Chance: wär aafangt, es paar Wörter Mundart z bruuche, gseht sofort, wie d Lüt uftaue. Es zeigt: «Ich gib mir Müeh, ich wott dezueghöre

Natürlich isch Integration kei Eibahnstrooss. Es bruucht Offeheit vo beide Siite — die, wo scho da sind, sötted au uf d Nöie zuegah, statt nu z warte. En Iiladig zum Znacht, es Gspröch am Gartehag, e chliini Geste: das bringt oft meh als jedi Vorschrift.

Am Schluss profitiered alli vo dere Vilfalt. E Stadt, wo verschiedeni Kulture, Sprooche und Gschichte zämechömed, isch läbendiger und spannender. Wichtig isch nu, dass mer enand mit Respäkt begägnet — und dass mer bereit isch, enand zuezlose.

Glossar zum korrigiere:

#ZüritüütschMeaning (EN / HG)✏️ Korrektur
1bliibt mer usseyou stay on the outside
HG: bleibt man aussen
2wie d Lüt uftauehow people warm up / open up
HG: wie die Leute auftauen
3kei Eibahnstroossnot a one-way street
HG: keine Einbahnstrasse
4uf d Nöie zuegahto approach the newcomers
HG: auf die Neuen zugehen
5am Gartehagover the garden fence
HG: am Gartenzaun
6enand zuezloseto listen to one another
HG: einander zuzuhören

Übig: Wie gsehsch du das? "Für mich isch de Schlüssel zur Integration …, wil …"

Uufgab-Dialog (Task Roleplay)

Über Integration rede

Szenario (Dialäkt): En Fründ, wo nöi i d Schwiiz cho isch, frögt di, wie er sich chan iiläbe. Gib em Rat: säg, wie wichtig d Sprooch (und de Dialäkt) isch, und nänn ei konkreti Idee, wie er Lüt cha kenneläre.

Scenario (EN): A friend who's just moved to Switzerland asks you how to settle in. Give advice: say how important the language (and dialect) is, and name one concrete idea for meeting people.

#ZüritüütschMeaning (EN / HG)✏️ Korrektur
Opener (KI säit)Ich fühl mi da no chli fremd — was würdsch du mache, zum besser aachoo?
KI-Personaa newcomer friend (en Fründ) who wants to integrate

Lernziel (EN):

  • Stress the language/dialect (D Sprooch / de Dialäkt isch wichtig, wil …)
  • Give a concrete tip (Du chasch … / Gang zu …)
  • Encourage openness (Gib der Ziit / Es chunnt scho guet)
B2 · Modul 18

Politik & Abstimmige

Thema: Swiss direct democracy — referendums, initiatives and voting four times a year — a longer reading.

Vokabel-Charte (Flashcards)

Politik — Vocab

#ZüritüütschMeaning (EN / HG)✏️ Korrektur
1 d Abstimmig noun vote / ballot
HG: die Abstimmung
Am Sunntig isch e Abstimmig. There's a vote on Sunday.
2 abstimme verb to vote (on an issue)
HG: abstimmen
Ich gang go abstimme. I'm going to vote.
3 d Volksinitiative noun popular initiative
HG: die Volksinitiative
E Initiative bruucht hunderttuusig Underschrifte. An initiative needs a hundred thousand signatures.
4 s Referendum noun referendum
HG: das Referendum
Gäge s Gsetz isch s Referendum ergriffe worde. A referendum was launched against the law.
5 d Vorlag noun proposal / bill
HG: die Vorlage
D Vorlag isch aagnoh worde. The proposal was accepted.
6 d Mehrheit noun majority
HG: die Mehrheit
E chlari Mehrheit isch defür gsi. A clear majority was in favour.
7 s Stimmrächt noun the right to vote
HG: das Stimmrecht
S Stimmrächt het mer ab achtzäh. You get the vote at eighteen.
8 defür / degege phrase for / against
HG: dafür / dagegen
Bisch defür oder degege? Are you for or against?
9 s Volk noun the people / electorate
HG: das Volk
S Volk entscheidet sälber. The people decide themselves.
10 d Gmeind noun municipality
HG: die Gemeinde
Jedi Gmeind stimmt sälber ab. Each municipality votes itself.
11 de Bundesrat noun Federal Council / councillor
HG: der Bundesrat
De Bundesrat het sibe Mitglider. The Federal Council has seven members.
12 de Kompromiss noun compromise
HG: der Kompromiss
D Schwiiz suecht meischtens en Kompromiss. Switzerland usually seeks a compromise.

Gschicht / Text (Story)

S Volk entscheidet

I de Schwiiz hät s Volk vil meh z säge als i de meischte andere Länder. Öppe viermal im Johr gaht mer go abstimme — nöd über Persone, sondern über konkreti Vorlage: es nöis Gsetz, e Stroosse, e Steuer.

Zwöi Instrumänt sind zentral. Mit em Referendum cha mer es Gsetz, wo s Parlamänt beschlosse hät, no dur s Volk la entscheide — wenn gnueg Lüt underschriibed. Mit ere Volksinitiative cha e Gruppe sälber en Vorschlag mache, zum d Verfassig ändere. Für beides bruucht's Underschrifte — und denn stimmt s ganze Land ab.

Entschide wird uf drü Ebene: bim Bund (für alli), im Kanton, und i de Gmeind. So chunnt's, dass mer am gliiche Sunntig über e nationali Vorlag UND über s Budget vom Dorf abstimmt.

Das System isch langsam — aber grad das isch de Sinn. Wil jede cha mitrede, mues mer Kompromiss sueche, und e Entscheidig, wo s Volk sälber gfällt hät, wird meischtens au akzeptiert. Direkti Demokratie heisst: nöd d Politiker eläi, sondern d Bürgerinne und Bürger händ s letschte Wort.

Glossar zum korrigiere:

#ZüritüütschMeaning (EN / HG)✏️ Korrektur
1hät … z sägehas a say
HG: hat … zu sagen
2la entscheideto let decide
HG: entscheiden lassen
3uf drü Ebeneon three levels
HG: auf drei Ebenen
4mitredeto have a say
HG: mitreden
5s letschte Wort hato have the final say
HG: das letzte Wort haben
6gfällt häthas made (a decision)
HG: gefällt hat (gefällt = getroffen)

Übig: Dini Meinig: "Ich find d direkti Demokratie …, wil s Volk …"

Uufgab-Dialog (Task Roleplay)

Über e Abstimmig rede

Szenario (Dialäkt): En Fründ frögt di, öb du am Sunntig go abstimme gasch und was du dänksch. Säg, öb du defür oder degege bisch, nänn ei Grund, und erklär churz, wie d Abstimmig funktioniert.

Scenario (EN): A friend asks whether you're going to vote on Sunday and what you think. Say whether you're for or against, give one reason, and briefly explain how the vote works.

#ZüritüütschMeaning (EN / HG)✏️ Korrektur
Opener (KI säit)Du, gasch am Sunntig au go abstimme? Was hebsch eigentli vo dere Vorlag?
KI-Personaa friend (en Fründ) chatting about the upcoming vote

Lernziel (EN):

  • Say if you'll vote / your side (Ja, ich gang / Ich bi defür-degege)
  • Give a reason (…, wil …)
  • Explain a bit how it works (Mit em Referendum / D Gmeind stimmt …)
B2 · Modul 19

Indirekti Red — was öpper gseit het

Thema: Reporting what others said in Züritüütsch: everyday reported speech uses the indicative (not HG Konjunktiv I), «öb» for reported yes/no questions, «söll» for relayed requests — plus the heig/seig/chäm subjunctive to distance yourself (hearsay).

Vokabel-Charte (Flashcards)

Indirekti Red — Vocab

#ZüritüütschMeaning (EN / HG)✏️ Korrektur
1 säge (het gseit) verb to say (said)
HG: sagen (hat gesagt)
Er het gseit, er chunt spöter. He said he'll come later.
2 fröge (het gfrogt) verb to ask (asked)
HG: fragen (hat gefragt)
Si het gfrogt, öb ich Ziit han. She asked whether I have time.
3 meine (het gmeint) verb to reckon / say (reckoned)
HG: meinen (hat gemeint)
Er het gmeint, das lohnt sich nöd. He reckoned it's not worth it.
4 behaupte verb to claim
HG: behaupten
Si behauptet, si heig nüt gwüsst. She claims she didn't know anything.
5 öb conjunction whether (reported yes/no question)
HG: ob
Er het gfrogt, öb mir cho. He asked whether we're coming.
6 … söll … phrase … should … (relayed request)
HG: …, ich solle …
Si het gseit, ich söll aalüüte. She said I should call.
7 er heig phrase he supposedly has (hearsay)
HG: er habe (Konjunktiv)
Er het gseit, er heig kei Ziit ghaa. He said he (supposedly) had no time.
8 er seig phrase he supposedly is (hearsay)
HG: er sei (Konjunktiv)
Mä het gseit, de Zug seig usgfalle. They said the train was (supposedly) cancelled.
9 er chäm phrase he says he'd come (distancing)
HG: er käme (Konjunktiv)
Er het gseit, er chäm villicht spöter. He said he might come later.
10 wiedergäh verb to report / relay (words)
HG: wiedergeben
Ich gib der nume wieder, was si gseit het. I'm just relaying what she said.

Grammatik

Wiedergäh: Indikativ vs. Distanzform

Im Alltags-Züritüütsch gänd mer indirekti Red mit em INDIKATIV wieder — nöd mit em hochdüütsche Konjunktiv I: «Er het gseit, er chunt spöter» (nöd «er komme»). Mer leitet mit eme Verb wie säge/fröge/meine ii, mit oder ohni «dass». Ja/Nei-Fräge wärdet mit «öb» wiedergäh, W-Fräge behaltet s Fragewort (wo, was, wänn). Ufforderige chömed mit «söll»: «Si het gseit, ich söll warte.» WÄNN du dich aber DISTANZIERE wottsch — also nume wiedergisch, ohni sälber z bürge (Hörensäge) — häsch zwei Möglichkeite: s gängigschte isch «söll» («De Zug söll usgfalle si» = er söll angeblich usgfalle si), oder d Konjunktivforme heig, seig, chäm, wett: «Er het behauptet, er seig chrank» = er säit's, aber ich bürg nöd derfür. S Verb chunt bi «dass»- und «öb»-Sätz as Änd.

Direkt Indirekt (Alltag, Indikativ)
«Ich chume spöter.» Er het gseit, er chunt spöter.
«Häsch du Ziit?» Si het gfrogt, öb ich Ziit han.
«Wo wohnsch?» Er het gfrogt, wo ich wohne.
«Rüef mich aa!» Si het gseit, ich söll si aalüüte.
Indikativ Distanzform Bedütig
er isch er seig he claims to be
er het er heig he claims to have
er chunt er chäm he says he'll come
er wott er wett he says he wants to

Bispil-Sätz zum korrigiere:

#ZüritüütschMeaning (EN / HG)✏️ Korrektur
1Si het gseit, sie chunt am achti verbi.She said she'll come by at eight.
2Er het gfrogt, öb mir am Wuchenänd Ziit hend.He asked whether we have time at the weekend.
3D Chefin het gseit, ich söll s Mail no hüt schicke.The boss said I should send the email today still.
4De Nochbar het behauptet, er heig nüt ghört.The neighbour claimed he hadn't heard anything.
5Mä het mer gseit, de Zug seig usgfalle.I was told the train was (supposedly) cancelled.

Übig: Gib indirekt wieder (Indikativ): «Ich ha kei Ziit.» (si) → «Si het gseit, si ___ kei Ziit.» — Mit «öb»: «Chunsch mit?» (er het gfrogt) → «Er het gfrogt, ___ ich mitchume.» — Distanziert: «Ich bi gsund.» (er behauptet) → «Er behauptet, er ___ gsund.»

Dialog (Roleplay)

Was het de Chef gseit? — Dialog

#WärZüritüütschMeaning (EN)✏️ Korrektur
1SaraHäsch mit em Chef gredt? Was het er gseit?Did you talk to the boss? What did he say?
2TimoJa. Er het gseit, d Sitzig fangi ersch am zwei aa.Yes. He said the meeting only starts at two.
3SaraUnd wäge de Präsentation?And about the presentation?
4TimoEr het gfrogt, öb mir se bis Fritig fertig händ.He asked whether we'll have it done by Friday.
5SaraHm. Und susch no öppis?Hm. Anything else?
6TimoEr het no gmeint, mir söllet em s Budget schicke — und er heig no kei Rückmäldig vom Kunde.He also said we should send him the budget — and that he supposedly hasn't heard back from the client yet.

Ziel-Strukture:

  • Er het gseit, … fangi … aa
  • Er het gfrogt, öb …
  • Er het gmeint, mir söllet …
  • er heig … (Distanzform)

Uufgab-Dialog (Task Roleplay)

Überbring d Nochrichte

Szenario (Dialäkt): Du überbringsch eme Kolleg es paar Nochrichte — was anderi Lüt gseit oder gfrogt händ. Gib s indirekt wieder (Er het gseit, … / Si het gfrogt, öb …). Bruuch au emal e Distanzform (er heig, si seig) für öppis wo du nöd sicher weisch.

Scenario (EN): You relay a few messages to a colleague — what other people said or asked. Report it indirectly (He said…, She asked whether…). Use a distancing form (heig/seig) for something you're not sure about.

#ZüritüütschMeaning (EN / HG)✏️ Korrektur
Opener (KI säit)Sali! Ich ha d Sitzig verpasst — chasch mer churz säge, was gloffe isch? Was het de Chef gseit?
KI-Personaa colleague who missed the meeting and keeps asking «Und was het er/si no gseit?» (and what else did they say?)

Lernziel (EN):

  • Report a statement (Er/Si het gseit, … + Indikativ)
  • Report a question with «öb» or a wh-word
  • Use a distancing form (er heig / si seig) for hearsay you can't vouch for
B2 · Modul 20

Wonach sueche jungi Männer? (SRF Focus)

Thema: En SRF-Sändig i 8 Teil zum Lose — Dialäkt + Hochdüütsch, Wörter, Frage.

Ghör-Übig (Listening)

Teil 1/8

Quelle: Wonach sueche jungi Männer? (SRF Focus) — Teil 1/8 — SRF (Schweizer Radio und Fernsehen)

In diesem Teil des Podcasts geht es um die Erwartungen und Herausforderungen, mit denen junge Männer konfrontiert sind.

Vokabular:

#ZüritüütschMeaning (EN / HG)✏️ Korrektur
1Männlichkeit nounmasculinity
HG: Männlichkeit
2Glaubenssätze nounbeliefs
HG: Glaubenssätze
3dominant adjectivedominant
HG: dominant
4performen verbperform
HG: performen
5Emotionen nounemotions
HG: Emotionen
6Vorbilder nounrole models
HG: Vorbilder
7diskriminiert verbdiscriminated
HG: diskriminiert
8Grenzen nounboundaries
HG: Grenzen

Ganzi Transkript (12 Segmänt, Dialäkt + Hochdüütsch) im File B2-listening.html.

Teil 2/8

Quelle: Wonach sueche jungi Männer? (SRF Focus) — Teil 2/8 — SRF (Schweizer Radio und Fernsehen)

In diesem Abschnitt geht es um die Herausforderungen, die Männer in Bezug auf Männlichkeit und gesellschaftliche Erwartungen erleben.

Vokabular:

#ZüritüütschMeaning (EN / HG)✏️ Korrektur
1Männlichkeit nounmasculinity
HG: Männlichkeit
2Ranghöhe nounrank
HG: Ranghöhe
3Auseinandersetzung nounconfrontation
HG: Auseinandersetzung
4Alltagssexismus nouneveryday sexism
HG: Alltagssexismus
5Mut nouncourage
HG: Mut
6Widerstand nounresistance
HG: Widerstand
7Status nounstatus
HG: Status
8gesellschaftliche Themen nounsocial issues
HG: gesellschaftliche Themen

Ganzi Transkript (16 Segmänt, Dialäkt + Hochdüütsch) im File B2-listening.html.

Teil 3/8

Quelle: Wonach sueche jungi Männer? (SRF Focus) — Teil 3/8 — SRF (Schweizer Radio und Fernsehen)

In diesem Teil des Podcasts wird über die Herausforderungen und Einsamkeit junger Männer gesprochen.

Vokabular:

#ZüritüütschMeaning (EN / HG)✏️ Korrektur
1Gewalt nounviolence
HG: Gewalt
2Einsamkeit nounloneliness
HG: Einsamkeit
3Orientierung nounorientation
HG: Orientierung
4Zugehörigkeit nounbelonging
HG: Zugehörigkeit
5Scham nounshame
HG: Scham
6Druck nounpressure
HG: Druck
7Maske nounmask
HG: Maske
8Täterarbeit nounoffender work
HG: Täterarbeit

Ganzi Transkript (61 Segmänt, Dialäkt + Hochdüütsch) im File B2-listening.html.

Teil 4/8

Quelle: Wonach sueche jungi Männer? (SRF Focus) — Teil 4/8 — SRF (Schweizer Radio und Fernsehen)

In diesem Abschnitt wird über die Herausforderungen junger Männer in Bezug auf Männlichkeit und emotionale Ausdrucksweise diskutiert.

Vokabular:

#ZüritüütschMeaning (EN / HG)✏️ Korrektur
1Glaubenssätze nounbeliefs
HG: Glaubenssätze
2Freundschaften nounfriendships
HG: Freundschaften
3Emotionen nounemotions
HG: Emotionen
4einsam adjectivelonely
HG: einsam
5Wörter nounwords
HG: Wörter
6Männerbild nounimage of man
HG: Männerbild
7Frauenbild nounimage of woman
HG: Frauenbild
8Entwicklung noundevelopment
HG: Entwicklung

Ganzi Transkript (19 Segmänt, Dialäkt + Hochdüütsch) im File B2-listening.html.

Teil 5/8

Quelle: Wonach sueche jungi Männer? (SRF Focus) — Teil 5/8 — SRF (Schweizer Radio und Fernsehen)

In diesem Teil des Podcasts geht es um die Herausforderungen, mit denen junge Männer konfrontiert sind, und die Rolle von sozialen Medien in ihrem Leben.

Vokabular:

#ZüritüütschMeaning (EN / HG)✏️ Korrektur
1ausgesetzt adjectiveexposed
HG: ausgesetzt
2Orientierungslosigkeit nounlack of orientation
HG: Orientierungslosigkeit
3verlockend adjectivetempting
HG: verlockend
4Glaubenssätze nounbeliefs
HG: Glaubenssätze
5Wut nounanger
HG: Wut
6Verbundenheit nounconnectedness
HG: Verbundenheit
7verantwortung nounresponsibility
HG: Verantwortung
8Hobby nounhobby
HG: Hobby

Ganzi Transkript (35 Segmänt, Dialäkt + Hochdüütsch) im File B2-listening.html.

Teil 6/8

Quelle: Wonach sueche jungi Männer? (SRF Focus) — Teil 6/8 — SRF (Schweizer Radio und Fernsehen)

In diesem Abschnitt wird über die Herausforderungen und Erwartungen gesprochen, die an Männer in der heutigen Gesellschaft gestellt werden.

Vokabular:

#ZüritüütschMeaning (EN / HG)✏️ Korrektur
1Glaubenssätze nounbeliefs
HG: Glaubenssätze
2Verletzlichkeit nounvulnerability
HG: Verletzlichkeit
3Emotionen nounemotions
HG: Emotionen
4Gleichstellung nounequality
HG: Gleichstellung
5Schublade noundrawer/category
HG: Schublade
6Gewalt nounviolence
HG: Gewalt
7Scham nounshame
HG: Scham
8Handlungsalternativen nounaction alternatives
HG: Handlungsalternativen

Ganzi Transkript (40 Segmänt, Dialäkt + Hochdüütsch) im File B2-listening.html.

Teil 7/8

Quelle: Wonach sueche jungi Männer? (SRF Focus) — Teil 7/8 — SRF (Schweizer Radio und Fernsehen)

In diesem Abschnitt geht es um die Herausforderungen und Methoden in der Arbeit mit gewalttätigen Männern.

Vokabular:

#ZüritüütschMeaning (EN / HG)✏️ Korrektur
1Täterarbeit nounoffender work
HG: Täterarbeit
2rückfallpräventiv adjectiverelapse prevention
HG: rückfallpräventiv
3Zugehörigkeit nounbelonging
HG: Zugehörigkeit
4verantwortlich adjectiveresponsible
HG: verantwortlich
5gewalttätig adjectiveviolent
HG: gewalttätig
6verurteilen verbto condemn
HG: verurteilen
7verunsichern verbto unsettle
HG: verunsichern
8Alarmzeichen nounwarning sign
HG: Alarmzeichen

Ganzi Transkript (17 Segmänt, Dialäkt + Hochdüütsch) im File B2-listening.html.

Teil 8/8

Quelle: Wonach sueche jungi Männer? (SRF Focus) — Teil 8/8 — SRF (Schweizer Radio und Fernsehen)

In diesem Teil des Podcasts wird über die Herausforderungen und Verantwortungen von Männern in der Gesellschaft gesprochen.

Vokabular:

#ZüritüütschMeaning (EN / HG)✏️ Korrektur
1zuhöre verbto listen
HG: zuhören
2Angst nounfear
HG: Angst
3Vergewaltigung nounrape
HG: Vergewaltigung
4Mann nounman
HG: Mann
5Verantwortung nounresponsibility
HG: Verantwortung
6Diskurs noundiscussion
HG: Diskurs
7sexistisch adjectivesexist
HG: sexistisch
8Schublade noundrawer/category
HG: Schublade

Ganzi Transkript (45 Segmänt, Dialäkt + Hochdüütsch) im File B2-listening.html.